AnkaraBasketbolOkullari.com --------- Bu sayfada ve
AnkaraSporMerkezleri.com sitesinde Basketbol Okulları
sayfalarında yer almak için bizimle irtibata geçebilirsiniz.
Tel: 0 (530) 324 24 06
Detaylı Bilgi
AnkaraBasketbolOkullari.com, Ankara'daki basketbol
okulları hakkında bilgiler vermek için kurulmuş olup,
AnkaraSporMerkezleri.com'un desteği ile faaliyet
göstermektedir.
Detaylı Bilgi
Tofaş Basketbol Okulları /
Ankara
Tofaş Basketbol Okullarının Ankara'da faaliyet gösteren
basketbol okulları hakkında detaylı bilgi almak ve
sorularınızı yöneltmek için
TIKLAYIN
Ankara Üniversitesi Spor
Kulübü / Ankara
Ankara Üniversitesi Spor Kulübü'nün basketbol okulları
hakkında bilgi almak ve sorularınızı yöneltmek için
TIKLAYIN
Basketbol Oyun Kuralları - 2010 Dünya Basketbol
Şampiyonası Türkiye - Ankara
Basketbol Oyun Kurallarının tümünde, erkekler için
tanımlanan oyuncu, antrenör, hakem, vb. aynı şekilde bayanlara da
uygulanacaktır. Bu tanımlamanın sadece pratik nedenlerle yapıldığı
anlaşılmalıdır. BİRİNCİ KURAL- OYUN Madde 1 Tanım 1.1 Basketbol oyunu Basketbol,
beş (5) kişiden oluşan iki (2) takımla oynanır. Her takımın amacı, rakibin
sepetine sayı yapmak ve diğer takımın sayı yapmasını engellemektir. Oyun;
hakemler, masa görevlileri ve varsa, teknik komiser tarafından kontrol edilir.
1.2 Sepet: rakibinin sepeti/kendi sepeti Bir takımın hücum ettiği sepet
rakibinin sepeti, savunduğu sepet, kendi sepetidir. 1.3 Maçın galibi Oyun
süresinin sonunda daha fazla sayı yapmış olan takım, maçın galibidir. İKİNCİ
KURAL– SAHA VE DONANIM Madde 2 Saha 2.1 Oyun sahası Oyun sahası engel
bulunmayacak şekilde düz sert yüzeyli, sınır çizgilerinin iç tarafından
ölçüldüğünde yirmi sekiz (28) m uzunluğunda, on beş (15) m genişliğinde
olmalıdır. ( 1) 2.2 Çizgiler Tüm çizgiler beyaz renkte, beş (5) cm genişliğinde
ve net şekilde görülebilir olmalıdır. 2.2.1 Sınır çizgileri Oyun sahası dip
çizgiler (kısa taraflar) ve kenar çizgilerle (uzun taraflar)
sınırlandırılmıştır. Bu çizgiler oyun sahasına dahil değildir. Oyun sahası,
takım sırasında oturanlar da dahil, her türlü engelden en az iki (2) m uzaklıkta
olacaktır. BASKETBOL OYUN KURALLARI İKİNCİ KURAL – SAHA VE DONANIM 1 – Oyun
sahası BASKETBOL OYUN KURALLARI İKİNCİ KURAL – SAHA VE DONANIM TÜRKİYE
BASKETBOL FEDERASYONU 9 / 84 2.2.2 Orta çizgi, orta daire ve yarım daireler Orta
çizgi, kenar çizgilerin orta noktalarından, dip çizgiye paralel çizilecek ve
kenar çizgilerden on beş (15) cm dışarı taşacaktır. Orta daire, sahanın ortasına
çizilecek ve yarıçapı, dairenin dış kenarından ölçüldüğünde 1.80 m olacaktır.
Orta dairenin içi boyanmışsa, kısıtlamalı alanlarla aynı renkte olmalıdır. Yarım
daireler her iki sahada çizilecek, yarıçapları dış kenarlarından ölçüldüğünde
1.80 m ve orta noktaları serbest atış çizgisinin orta noktası olacaktır. ( 2)
2.2.3 Serbest atış çizgileri ve kısıtlamalı alanlar, ribaunt kulvarları Her iki
dip çizgiye paralel, birer serbest atış çizgisi çizilecektir. Bu çizgilerin dış
kenarları, dip çizgilerin iç kenarından 5.80 m uzaklıkta ve 3.60 m uzunluğunda
olacaktır. Orta noktaları iki dip çizginin orta noktalarını birleştiren hayali
çizgi üzerinde olacaktır. Kısıtlamalı alanlar; dip çizgiler, serbest atış
çizgileri ve dış kenarları dip çizgilerin orta noktalarından üç (3) m uzaklıkta
başlayan ve serbest atış çizgilerinin dış kenarlarında biten çizgiler arasında
kalan alanlardır. Serbest atış sırasında oyuncuların dizileceği, kısıtlamalı
alanın yanlarındaki serbest atış ribaunt kulvarları 2’dedir. 2.2.4 Üç-sayı
bölgesi Bir takımın üç-sayı bölgesi, ( 1 ve 3) rakibin sepetine yakın olan ve
sınırları aşağıda belirtilen bölge dışında, oyun sahasının tamamıdır. Bu bölge
aşağıdaki çizgilerle belirlenmiştir: • Dip çizgiden başlayan, rakibin sepetinin
tam orta noktasının iz düşümünden 6.25 metre uzaklıkta iki dik, paralel
çizgidir. İz düşüm noktasının dip çizginin orta noktasının iç kenarına uzaklığı
1.575 m dir. • Paralel çizgilerle kesişen, merkezi yukarıda tanımlanan iz düşüm
noktası ve yarıçapı dıştan 6.25 m olan yarım dairedir. (Yukarıda tanımlanan iz
düşüm) 2.2.5 Takım sıra bölgeleri Takım sıra bölgeleri, ( 1) oyun sahasının
dışında, hakem masası ve takım sıralarıyla aynı tarafta işaretlenecektir. Her
bölge, dip çizgilerden uzanan minimum iki (2) m uzunluğunda bir çizgiyle, orta
çizgiden beş (5) m uzaklıkta ve kenar çizgiye dik açılı, minimum iki (2) m
uzunluğunda bir çizgiyle sınırlandırılacaktır. Takım sıra bölgelerinde
antrenörler, antrenör yardımcıları, yedek oyuncular ve takım görevlileri için on
dört (14) oturma yeri bulunmalıdır. Takım sıra bölgelerine iki (2) metreden daha
az mesafede başka kimse bulunmayacaktır. BASKETBOL OYUN KURALLARI İKİNCİ KURAL –
SAHA VE DONANIM TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 10 / 84 2 – Kısıtlamalı alan
Üç sayı çizgisi, üç sayı bölgesine dahil değildir. 3 - İki ve üç sayı bölgeleri
BASKETBOL OYUN KURALLARI İKİNCİ KURAL – SAHA VE DONANIM TÜRKİYE BASKETBOL
FEDERASYONU 11 / 84 Hakem masası ve değişiklik sandalyelerinin yerleşimi ( 4)
Hakem masası ve görevlilerin sandalyeleri bir platforma yerleştirilmelidir.
Spiker ve/veya istatistikçiler (varsa) masanın yan tarafında ve/veya arkasında
oturabilir. 4 - Hakem masası ve değişiklik sandalyeleri BASKETBOL OYUN KURALLARI
İKİNCİ KURAL – SAHA VE DONANIM Madde 3 Donanım Bir oyun için aşağıdaki donanım
gereklidir: • Pota ve pota aksamları: - Arkalıklar - Çember ve fileden oluşan
(baskıya dayanıklı) sepetler - Yastıklar da dahil, arkalık destekleri • Toplar •
Oyun saati • Skorbord • 24 saniye cihazı • Mola süresinin tutulması için
kronometre veya uygun (görülebilir) bir cihaz • İki (2) ayrı, diğerlerinden
tamamen farklı ve yüksek sesli işaret • Sayı cetveli • Oyuncu faul göstergeleri
• Takım faul göstergeleri • Topa sahip olma sırasını gösteren ok • Oyun zemini •
Oyun alanı • Eşit ve yeterli düzeyde aydınlatma Basketbol Donanımı ile ilgili
daha detaylı açıklama için, Basketbol Donanımı Ek’ine bakılmalıdır. BASKETBOL
OYUN KURALLARI ÜÇÜNCÜ KURAL – TAKIMLAR TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 13 /
84 ÜÇÜNCÜ KURAL- TAKIMLAR Madde 4 Takımlar 4.1 Tanım 4.1.1 Yaş sınırlaması ile
ilgili kısıtlamalar da dahil olmak üzere, yönetmeliklerdeki düzenlemelere göre
bir takımda oynama iznini alan kişi, bir takım üyesidir. 4.1.2 Bir takım üyesi,
oyunun başlamasından önce sayı cetvelinde yer almışsa, diskalifiye edilmediği ve
beş (5) faul almadığı sürece, oynama hakkı olan oyuncudur. 4.1.3 Oyun sırasında
bir takım üyesi aşağıdaki gibi tanımlanır: • Sahada oynayan ve oynama hakkı
bulunan, oyuncu. • Sahada oynamayan ancak oynama hakkı bulunan, yedek. • 5
faulünü dolduran ve oynama hakkı bulunmayan, oyun dışı kalmış oyuncu. 4.1.4 Oyun
arasında bütün oyuncular, oynama hakkı olan oyuncular olarak kabul edilir. 4.2
Kural 4.2.1 Takımlar şu şekilde oluşur: • Kaptan dahil, oynama hakkı bulunan
maksimum 12 oyuncu. • Bir antrenör ve eğer takım arzu ederse, bir antrenör
yardımcısı. • Takım sırasında oturan ve özel sorumlulukları olan maksimum 5
takım görevlisi. (menajer, doktor, fizyoterapist, istatistikçi, çevirmen, vb.)
4.2.2 Oyun sırasında her takımdan 5 oyuncu oyun sahasında bulunur, bunlar yedek
oyuncularla değiştirilebilir. 4.2.3 Aşağıdaki durumlarda bir yedek, oyuncu ve
bir oyuncu, yedek konumuna geçer: • Hakem, oyuna girmek isteyen yedek oyuncuyu
oyun alanına çağırdığında. • Mola veya oyun arasında, oyuna girmek isteyen
oyuncu talebini sayı görevlisine ilettiğinde. 4.3 Formalar 4.3.1 Oyuncuların
formaları şu şekilde olmalıdır: • Önü ve arkası aynı renkte olmalıdır. Tüm
oyuncular formalarını şortlarının içine sokmalıdır. ‘Tek parça’ formalara izin
verilir. • Şortların önü ve arkası aynı renkte olmalıdır, ancak formayla aynı
renkte olması zorunlu değildir. • Şortla aynı renkte olmak koşuluyla, şorttan
daha uzun iç giyimler kullanılabilir. BASKETBOL OYUN KURALLARI ÜÇÜNCÜ KURAL –
TAKIMLAR TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 14 / 84 4.3.2 Her bir takım üyesi,
önünde ve arkasında, formanın rengiyle belirgin şekilde zıtlık oluşturan numara
taşıyan forma giyecektir. Numaralar açıkça görülebilecek ve: • Sırttakiler
minimum yirmi (20) cm yüksekliğinde olacaktır. • Öndekiler minimum on (10) cm
yüksekliğinde olacaktır. • Numaralar minimum iki (2) cm genişliğinde olacaktır.
• Takımlar dört (4) ve on beş (15) arasındaki numaraları kullanacaktır. Ulusal
federasyonlar kendi yarışmaları için, maksimum iki (2) haneli rakamlara kadar
izin verme hakkına sahiptir. • Aynı takımın oyuncuları, aynı numaraları
kullanamazlar. • Formalarda kullanılacak reklamlar ve logolar numaralardan
minimum beş (5) cm uzaklıkta olacaktır. 4.3.3 Takımların minimum 2 set forması
olacaktır ve: • Programda ismi ilk yazılmış olan takım (ev sahibi) açık renk
(tercihen beyaz) forma giyecektir. • Programda ismi ikinci sırada yazılmış takım
(konuk) koyu renk forma giyecektir. • Bununla birlikte, iki takım anlaşmışsa,
formalarının renklerini değiştirebilirler. 4.4 Diğer donanım 4.4.1 Oyuncuların
kullanacağı donanımlar, oyuna uygun olmalıdır. Oyuncunun boyunu uzatmaya dönük
veya kendisine haksız avantaj sağlayacak malzemeleri kullanmasına izin verilmez.
4.4.2 Oyuncular diğer oyunculara zarar verebilecek malzemeler (nesneler)
kullanamazlar. • Aşağıdakilere izin verilmez: - Parmak, el, bilek, dirsek veya
önkol koruyucuları, yumuşak kaplamalı olsa bile deri, plastik, bükülgen
(yumuşak) plastik, metal veya diğer sert maddelerden yapılmış alçı veya ateller.
- Kesmeye veya deriyi aşındırmaya neden olabilecek nesneler (tırnaklar kesili
olmalıdır). - Başlık, saç aksesuarları ve takılar. • Aşağıdakilere izin verilir:
- Uygun malzemelerle korunmuş, omuz, üst kol, uyluk veya alt bacak koruyucu
malzemeleri. - Uygun malzemelerle kaplanmış, dizlik. - Sert malzemeden yapılmış
olsa bile, sakat burun için koruyucu. - Diğer oyuncular için tehlike
yaratmayacak gözlük. - Maksimum beş (5) cm genişliğinde tek renkli, aşındırıcı
olmayan kumaş, bükülgen plastik veya kauçuktan yapılmış saç bandı. BASKETBOL
OYUN KURALLARI ÜÇÜNCÜ KURAL – TAKIMLAR TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 15 /
84 4.4.3 Kurallarda belirtilmemiş maddelerin kullanımı, FIBA Teknik Komisyonu
tarafından onaylanmalıdır. Madde 5 Oyuncular: Sakatlık 5.1 Oyuncu veya
oyuncuların sakatlanması durumunda, hakemler oyunu durdurabilirler. 5.2 Sakatlık
meydana geldiğinde top canlıysa, hakemler topu kontrolünde bulunduran takım sayı
için şut atana, topun kontrolünü kaybedene, topu yavaşlatana veya top ölene
kadar düdük çalmayacaklardır. Bununla birlikte, sakatlanan oyuncuyu korumak
için, hakemler oyunu gerektiğinde hemen durdurabilirler. 5.3 Sakatlanan oyuncu
oynamaya devam edemiyorsa (yaklaşık 15 saniye içinde) veya eğer tedavi görmüşse,
takımı sahada beş (5) oyuncudan daha az oyuncu ile kalmadıkça, değiştirmelidir.
5.4 Antrenör, antrenör yardımcıları, yedekler, oyun dışı kalmış oyuncular ve
takım görevlileri sakatlanan oyuncuyla ilgilenmek amacıyla, hakemden izin alarak
sahaya girebilirler. 5.5 Doktora göre, sakatlanan oyuncuya acil müdahale
gerekiyorsa, doktor, hakemden izin almadan sahaya girebilir. 5.6 Oyun sırasında
kanaması veya açık yarası olan oyuncu değiştirilmelidir. Bu oyuncu ancak
kanaması durdurulduktan, yaralı bölgesi veya açık yarası tümüyle güvenli şekilde
kapatıldıktan sonra oyun sahasına dönebilir. Sakatlanan veya kanaması veya açık
yarası olan oyuncu, herhangi bir takım tarafından alınan mola sırasında, sayı
görevlisi oyuncu değişikliği işaretini verene kadar iyileşirse, oynamaya devam
edebilir. 5.7 Antrenör tarafından oyuna başlayacağı belirtilen oyuncular
sakatlanırsa değiştirilebilir. Bu durumda, diğer takım da, eğer arzu ederse,
rakip takımdan sakatlandığı için değiştirilen oyuncu sayısı kadar değişiklik
yapabilir. Madde 6 Kaptan: Görevleri ve yetkileri 6.1 Kaptan (CAP), oyun
sahasında takımını temsil etmek üzere antrenörü tarafından belirlenen oyuncudur.
Oyun sırasında, sadece top ölü olduğunda ve oyun saati durduğunda, saygılı bir
tavırla, bilgi almak için hakemlerle iletişim kurabilir. 6.2 Eğer takımı maçın
sonucuna itiraz ederse, kaptan oyunun sonunda, derhal başhakemi bilgilendirecek
ve sayı cetvelindeki ‘itiraz durumunda kaptanın imzası’ bölümünü imzalayacaktır.
Madde 7 Antrenörler: Görevleri ve yetkileri 7.1 Oyunun programda gözüken başlama
saatinden minimum yirmi (20) dakika önce, her bir antrenör veya temsilcisi sayı
görevlisine oynayacak oyuncuların isim ve numaraları ile kaptan, antrenör ve
antrenör yardımcısının isimlerini içeren bir liste verecektir. Sayı cetvelinde
ismi bulunan takım üyeleri oyun başladıktan sonra gelseler bile oynayabilirler.
7.2 Oyunun başlamasına minimum on (10) dakika kala, her bir antrenör, sayı
cetvelini imzalamak suretiyle, oyuncuların isim ve numaraları ile antrenörlerin
isimlerinin doğruluğunu onaylayacaktır. Aynı zamanda, oyuna başlayacak beş (5)
oyuncuyu da işaretleyecektir. Bu işlemi ilk olarak ‘A’ takımı antrenörü
BASKETBOL OYUN KURALLARI ÜÇÜNCÜ KURAL – TAKIMLAR TÜRKİYE BASKETBOL
FEDERASYONU 16 / 84 yapacaktır. 7.3 Kurallarda aksi belirtilmedikçe, sadece
antrenör, antrenör yardımcısı, yedek oyuncular, oyun dışı kalmış oyuncular ve
takım görevlileri takım sıra bölgelerinde bulunabilirler. 7.4 Antrenör ve
antrenör yardımcısı oyun sırasında istatistiki bilgi almak için, sadece top ölü
olduğunda ve oyun saati durduğunda hakem masasına gidebilirler. 7.5 Oyun
sırasında sadece antrenör ayakta durabilir. Takım sıra bölgesinde kalmak
koşuluyla, oyun sırasında oyuncularına direktif verebilir. 7.6 Antrenör
yardımcısı varsa, ismi oyun başlamadan önce sayı cetveline yazılmalıdır. (imza
atması şart değildir). Antrenör herhangi bir nedenle devam edemeyecekse,
antrenör yardımcısı bütün görevleri ve yetkileri üstlenir. 7.7 Kaptan oyun
sahasından çıkarken, antrenör oyun sahasında kaptanlık görevini üstlenecek
oyuncunun numarasını hakeme bildirecektir. 7.8 Antrenör yoksa veya devam
edemiyorsa ve sayı cetveline ismi yazılmış antrenör yardımcısı bulunmuyorsa
(veya o da devam edemiyorsa) kaptan antrenörün görev ve yetkilerini üstlenir.
Kaptan oyun sahasını terk etmiş olsa bile, antrenörlük görevini sürdürebilir.
Eğer diskalifiye veya sakatlık nedeniyle oyun alanında bulunamayacaksa,
yardımcısı kaptanın yerine antrenörlük görevini sürdürür. 7.9 Serbest atışları
kullanacak oyuncu kurallarla belirlenmemişse, takımının serbest atışları atacak
oyuncusunu antrenör belirler. BASKETBOL OYUN KURALLARI DÖRDÜNCÜ KURAL – OYUN
DÜZENİ TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 17 / 84 DÖRDÜNCÜ KURAL – OYUN DÜZENİ
Madde 8 Oyun süresi, beraberlik ve uzatma periyotları 8.1 Oyun, on (10)
dakikalık, dört (4) periyottan oluşur. 8.2 Birinci ile ikinci periyot (birinci
devre), üçüncü ile dördüncü periyot (ikinci devre) ve her uzatma periyotundan
önce iki (2) dakikalık ara verilir. 8.3 Devre arasında on beş (15) dakikalık ara
verilir. 8.4 Oyunun programda gösterilen başlama saatinden önceki yirmi (20)
dakikalık süresi, oyun arasıdır. 8.5 Oyun arası şu durumlarda başlar: • Oyunun
programda gösterilen başlama saatinden yirmi (20) dakika önce. • Oyun saati bir
periyotun bittiğini belirten sesli işaret verdiğinde. 8.6 Oyun arası şu
durumlarda sona erer: • Birinci periyotun başında, hava atışından sonra,
sıçrayanlardan biri tarafından topa legal olarak temas edildiğinde, • Diğer
bütün periyotların başında, top dışarıdan oyuna sokulduktan sonra, top oyun
sahasındaki bir oyuncuya temas ettiğinde veya oyun sahasındaki bir oyuncu legal
olarak topa temas ettiğinde. 8.7 Dördüncü periyotun sonunda skorda eşitlik
varsa, oyun eşitlik bozulana kadar beş (5) dakikalık uzatma periyotlarıyla devam
eder. 8.8 Herhangi bir periyotun sona erdiğini belirten sesli işaretle birlikte
veya hemen öncesinde faul kararı verilmişse, serbest atış(lar) oyun süresinin
sonunda kullandırılır. 8.9 Bu serbest atış(lar)ın sonucunda uzatma periyotu
oynanması gerekirse, oyun süresinin bitiminden sonra verilen fauller oyun
arasında olmuş gibi değerlendirilir ve serbest atış(lar) uzatma periyotunun
başlamasından önce kullandırılır. Madde 9 Bir periyotun veya oyunun başlaması ve
sona ermesi 9.1 Birinci periyot, hava atışına sıçrayan oyuncuların en az biri
tarafından topa legal olarak temas etmesiyle başlar. 9.2 Diğer bütün periyotlar,
top dışarıdan oyuna sokulduktan sonra, topun oyun sahasındaki bir oyuncuya temas
ettiğinde veya oyun sahasındaki bir oyuncunun legal olarak topa temas etmesiyle
başlar. 9.3 Takımlardan biri oyun sahasında beş (5) oyuncu ile oynamaya hazır
değilse, oyun başlayamaz. 9.4 Bütün maçlarda, programda ismi ilk yazılan takım
(ev sahibi) oyun sahasına hakem masası tarafından bakılırken, hakem masasının
sol tarafındaki takım sırasını ve kendi sepetini alır. 9.5 Birinci ve üçüncü
periyotlardan önce, takımlar rakibin sepetinin bulunduğu oyun yarı sahasında
ısınabilirler. 9.6 İkinci devrede takımlar sepetlerini değiştirirler. 9.7 Bütün
uzatma periyotlarında, takımlar dördüncü periyottaki sepetlere BASKETBOL OYUN
KURALLARI DÖRDÜNCÜ KURAL – OYUN DÜZENİ TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 18 /
84 oynamaya devam ederler. 9.8 Bir periyot, uzatma periyotu veya oyun, oyun
süresinin bittiğini belirten sesli işaretiyle sona erer. Madde 10 Topun statüsü
10.1 Top canlı veya ölü olabilir. 10.2 Top şu durumlarda canlanır: • Hava
atışında, sıçrayanlardan biri tarafından topa legal olarak temas edildiğinde. •
Serbest atışta, serbest atışı kullanacak oyuncu topu eline aldığına. • Top
dışardan oyuna sokulurken, topu oyuna sokacak oyuncu, topu eline aldığında. 10.3
Top şu durumlarda ölür: • Sahadan veya serbest atıştan sayı yapıldığında. • Top
canlıyken bir hakem düdük çaldığında. • Serbest atışta topun sepetten
geçmeyeceği belliyse ve atıştan sonra: - Başka serbest atış(lar) varsa. - Başka
bir ceza (serbest atış(lar) ve/veya topu oyuna sokma hakkı) varsa. • Bir
periyotun sona erdiğini belirten sesli işaret gelirse. • Top bir takımın
kontrolündeyken yirmi dört saniye cihazı sesli işaret verirse. • Sahadan yapılan
bir atışta, top havadayken, herhangi bir takımın oyuncusu, aşağıdaki durumlardan
sonra topa dokunursa: - Bir hakem düdük çaldıktan sonra. - Bir periyotun sona
erdiğini belirten sesli işaret geldikten sonra. - 24 saniye cihazı sesli işaret
verdikten sonra. 10.4 Aşağıdaki durumlarda top ölmez ve sayı sayılır: • Sahadan
yapılan bir atışta, top havadaysa ve: - Bir hakem düdük çalarsa. - Bir periyotun
sona erdiğini belirten sesli işaret gelirse. - 24 saniye cihazı sesli işaret
verirse. • Serbest atış sırasında, top havadayken hakem, serbest atışı kullanan
oyuncu hariç, diğer oyuncularla ilgili bir ihlal için düdük çalarsa. • Topu
kontrolünde bulunduran takımın bir oyuncusu atış halindeyken, rakibi faul yapar
ve atış halindeki bu oyuncu faulden önce başlamış olduğu hareketin devamında
atışını tamamlarsa. Hakem düdüğünü çaldıktan sonra tamamen yeni bir atış hali
oluşmuşsa, bu kural uygulanmaz ve sayı geçerli olmaz. Eğer atış halindeki
oyuncunun hareketinin devamında, bir periyotun bitimini belirten sesli işaret
veya yirmi dört saniye cihazının sesli işareti gelirse, bu BASKETBOL OYUN
KURALLARI DÖRDÜNCÜ KURAL – OYUN DÜZENİ TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 19 /
84 kural uygulanmaz ve sayı geçerli olmaz. Madde 11 Hakemin ve oyuncunun yeri
11.1 Bir oyuncunun yeri, temas ettiği zemine göre belirlenir. Oyuncu
sıçradığında, en son temas ettiği zeminde olduğu kabul edilir. Sınır çizgileri,
orta çizgi, üç-sayı çizgisi, serbest atış çizgisi ve kısıtlamalı alanı
belirleyen çizgiler buna dahildir. 11.2 Eğer bir oyuncu kendi ön sahasından
sıçramış ve havada yeni bir takım kontrolü oluşmuşsa, geri saha veya ön sahaya
ilişkin durumu, oyuncu oyun sahasına tekrar temas edene kadar belli değildir.
11.3 Hakemin sahadaki yeri de oyuncunun durumu gibidir. Top bir hakeme temas
ettiğinde, hakemin bulunduğu zemine temas etmiş sayılır. Madde 12 Hava atışı ve
topa sahip olma sırası 12.1 Tanım 12.1.1 Hava atışı, hakemin, birinci periyotun
başında oyunun başlaması için orta dairede herhangi iki rakip arasında topu
havaya atmasıdır. 12.1.2 Tutulmuş top, bir veya daha fazla rakip oyuncunun, bir
veya iki elinin sıkıca, topun kontrolüne olanak vermeyecek şekilde, topun
üzerinde olması ve hiçbir oyuncunun aşırı güç harcamadan topu kontrolüne
alamamasıdır. 12.2 Uygulama 12.2.1 Hava atışına katılacak oyuncular, ayakları
orta dairenin kendi sepetlerine yakın olan yarısının içinde olmak üzere, bir
ayağı orta çizgiye yakın olarak duracaklardır. 12.2.2 Dairenin çevresinde yan
yana dizilen aynı takım oyuncuları, rakip aralarına girmek istediğinde izin
vermek zorundadırlar. 12.2.3 Daha sonra hakem topu iki rakip oyuncu arasında,
yukarı doğru (dik olarak), oyuncuların sıçradıklarında yetişemeyecekleri bir
yüksekliğe atacaktır. 12.2.4 Top erişebileceği en yüksek noktaya ulaştıktan
sonra, sıçrayan oyuncuların biri veya her ikisi tarafından el(ler)iyle topa
temas edilmelidir. 12.2.5 Topa legal olarak temas edilene kadar, hava atışına
katılan oyuncular yerlerini terk edemezler. 12.2.6 Hava atışına katılan
oyuncular, top diğer oyunculara veya zemine temas edene kadar topu tutamazlar
veya iki defadan fazla temas edemezler. 12.2.7 Hava atışına katılan oyuncular
topa temas edemezlerse, hava atışı tekrar edilir. 12.2.8 Topa sıçrayan oyuncular
tarafından temas edilene kadar, dairenin etrafında dizilmiş olan diğer
oyuncuların vücutlarının herhangi bir kısmı orta daireyi geçemez. Madde 12.2.1,
12.2.4, 12.2.5, 12.2.6 ve 12.2.8’e uyulmaması ihlaldir. 12.3 Hava atışı
durumları Şu durumlarda hava atışı durumu doğar: • Tutulmuş top kararı
verilirse. • Top sınır çizgileri dışına çıktığında, hakemler en son temas eden
oyuncu konusunda kararsızlarsa veya anlaşamazlarsa. BASKETBOL OYUN KURALLARI
DÖRDÜNCÜ KURAL – OYUN DÜZENİ TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 20 / 84 •
Başarısız son veya tek serbest atışta iki takımın oyuncuları ihlal yaparlarsa. •
Top sepetle arkalık arasına sıkışırsa (serbest atışlar arası hariç). • Top
hiçbir takımın kontrolünde değilken ve hiçbir takımın topu oyuna sokma hakkı
yokken top ölürse. • Her iki takıma verilen eşit cezaların birbirini götürmesi
sonucu uygulanacak faul cezası kalmamış ve verilen ilk faul veya ihlal
kararından önce top hiçbir takımın kontrolünde değilse. • Birinci periyot hariç,
diğer bütün periyotların başlaması için. 12.4 Topa sahip olma sırası 12.4.1 Topa
sahip olma sırası, hava atışını yerine, sınır çizgileri dışından topun oyuna
sokulmak suretiyle canlanmasıdır. 12.4.2 Hava atışı durumu doğduğunda, takımlar,
sırayla hava atışını gerektiren pozisyonun olduğu yere en yakın sınır çizgisi
dışından, topu oyuna sokar. 12.4.3 Birinci periyotu başlatan hava atışından
sonra topun kontrolünü kazanmamış olan takım, topa ilk sahip olma sırasını alır.
12.4.4 Daha sonraki periyotlarda topa sahip olma sırasındaki takım, hakem
masasının karşısındaki kenar çizginin orta noktasından topu oyuna sokar. 12.4.5
Topa sahip olma sırası: • Topu oyuna sokacak oyuncu, topu eline aldığında
başlar. • Şu durumlarda sona erer: - Top oyun sahasındaki bir oyuncuya temas
ettiğinde veya legal olarak bir oyuncu tarafından topa temas edildiğinde. - Topu
oyuna sokan takım bir ihlal yaptığında. - Topu oyuna sokma işlemi sırasında,
canlı bir top sepetle arkalık arasına sıkıştığında. 12.4.6 Bir sonraki topu
oyuna sokma hakkı olan takım, topa sahip olma okunun rakibin sepetine
yönlendirilmesi ile belirlenir. Topu oyuna sokma işleminin tamamlanmasıyla,
derhal topa sahip olma okunun yönü değiştirilir. 12.4.7 Topa sahip olma sırasına
göre topu oyuna sokması gereken takım bir ihlal yaptığında, sırasını kaybeder.
Böyle bir durumda ok yönü derhal değiştirilir ve bir sonraki hava atışını
gerektiren durumda, ihlali yapan takımın rakibinin, topu oyuna sokacağı
belirlenir. Daha sonra ihlali yapan takımın rakibi, ilk topu oyuna sokma
noktasından, ihlalden doğan, topu oyuna sokma işlemini yerine getirir. 12.4.8
Herhangi bir takım, • Birinci periyot hariç, diğer periyotların başlamasından
önce, veya • Topu oyuna sokma sırasına göre topu oyuna sokarken, faul yaparsa,
topa sahip olma sırası değişmez. Bir periyotun başlangıcında, top oyuna sokacak
oyuncuya verildikten sonra, top oyun sahasındaki herhangi bir oyuncuya temas
etmeden önce bir faul kararı verilirse, faul oyun süresinde yapılmış kabul
edilir ve cezası ona göre uygulanır. BASKETBOL OYUN KURALLARI DÖRDÜNCÜ KURAL –
OYUN DÜZENİ TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 21 / 84 Madde 13 Topla oynama
13.1 Tanım 13.1.1 Oyun sırasında, top sadece el(ler)le oynanabilir ve kurallar
çerçevesinde herhangi bir yöne pas verilebilir, atılabilir, tiplenebilir,
yuvarlanabilir ve dripling yapılabilir. 13.2 Kural Bir oyuncu topla koşamaz,
bilerek bacağının herhangi bir kısmıyla topa vuramaz veya bloke edemez veya
yumruklayamaz. Ancak, istem dışı topun bacağa temas etmesi veya bacağın herhangi
bir kısmıyla topa temas etmesi ihlal değildir. Madde 13.2’e uyulmaması ihlaldir.
Madde 14 Topun kontrolü 14.1 Bir takımın top kontrolü, o takımdan bir oyuncunun
canlı bir topu tuttuğu veya dripling yaptığı veya takımın canlı bir topu kendi
kontrolü altına aldığında başlar. 14.2 Topun kontrolü şu durumlarda devam eder:
• Top o takımdan bir oyuncunun kontrolünde olduğunda. • Top o takımın oyuncuları
arasında paslaşıldığında. 14.3 Topun kontrolü şu durumlarda sona erer: • Rakip
topun kontrolünü eline geçirdiğinde. • Top öldüğünde. • Top oyuncunun el(ler)ini
şut için veya serbest atış için terk ettiğinde. Madde 15 Atış halindeki oyuncu
15.1 Şut, sahadan veya serbest atışta, topun oyuncunun el(ler)i tarafından
tutulması ve sonra rakibin sepetine doğru havaya atılmasıdır. Tipleme, topun
el(ler) ile rakibin sepetine doğru yönlendirilmesidir. Smaç, topun bir veya iki
elle rakibin sepetinin içine, aşağıya doğru zorlanarak atılmasıdır. Tipleme ve
smaç, sahadan yapılan atış kabul edilir. 15.2 Atış hali: • Oyuncunun, topu
elinden çıkarmadan, devamlılık gösteren hareketiyle birlikte, hakemin kanaatine
göre, rakibin sepetine şut, tipleme veya smaçla sayı yapmaya yönelik teşebbüsü
olduğunda başlar. • Top oyuncunun el(ler)ini terk ettiğinde atış hali biter,
ancak oyuncu havadayken, iki ayağı ile yere temas edene kadar atış hali devam
eder. Sayı girişimindeki oyuncunun kol(lar)u(ı), sayı yapmasının engellenmesi
amacıyla rakibi tarafından tutulabilir. Bu durumda, oyuncunun atış halinde kabul
edilmesi için topun oyuncunun el(ler)ini terk etmesi gerekli değildir. Legal
olarak atılan adım sayısı ile atış hali arasında ilişki yoktur. BASKETBOL OYUN
KURALLARI DÖRDÜNCÜ KURAL – OYUN DÜZENİ TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 22 /
84 15.3 Atış hali için devam eden hareket: • Oyuncunun topu el(ler)iyle tutması
ve genellikle yukarıya doğru, atmasıyla başlar. • Sahadan şut girişimi sırasında
kol(lar) ve/veya vücut hareketlerini de kapsar. • Top oyuncunun el(ler)ini terk
ettiğinde veya tamamen yeni bir hareket yapıldığında, atış hali sona erer. Madde
16 Sayı: Yapılması ve değeri 16.1 Tanım 16.1.1 Canlı bir top sepete üstten girer
ve içinde kalır veya geçerse sayı olur. 16.1.2 Topun küçük bir kısmı çemberin
içinde ve çember seviyesinin altındaysa, top çemberden geçmiş kabul edilir. 16.2
Kural 16.2.1 Top, hücum edilen rakibin sepetinden geçerse, şu şekilde sayı
kaydedilir: • Serbest atıştan yapılırsa bir (1) sayı. • İki-sayılık bölgeden
yapılırsa iki (2) sayı. • Üç-sayı bölgesinden yapılırsa üç (3) sayı. • Son veya
tek serbest atışta, top çembere çarptıktan sonra ve sepete girmeden önce, bir
hücum veya savunma oyuncusu tarafından legal olarak topa temas edilirse, iki (2)
sayı. 16.2.2 Bir oyuncu istem dışı, kendi sepetine sayı yaparsa, rakip takıma
iki (2) sayı verilir ve rakip takımın oyun sahasındaki kaptanına kaydedilir.
16.2.3 Bir oyuncu bilerek, kendi sepetine sayı yaparsa, bu bir ihlaldir ve sayı
geçerli sayılmaz. 16.2.4 Bir oyuncu topun sepete alttan girmesine neden olursa,
bu bir ihlaldir. Madde 17 Topun oyuna sokulması 17.1 Tanım 17.1.1 Top, topu
oyuna sokacak oyuncu tarafından oyun sahasına pas olarak atılırsa, top oyuna
sokulur. 17.2 Uygulama 17.2.1 Hakem, topu oyuna sokacak oyuncuya elden ele
vermeli veya yere koymalıdır. Hakem aşağıdaki koşulları sağlarsa, topu oyuncuya
doğru atabilir veya yere çarptırarak pas verebilir: • Hakem topu oyuna sokacak
oyuncudan, dört (4) metreden fazla uzak olmamalı. • Topu oyuna sokacak oyuncu,
hakemin gösterdiği doğru yerde olmalı. 17.2.2 Topu oyuna sokacak oyuncu,
arkalığın tam arkası hariç, ihlalin olduğu veya oyunun hakem tarafından
durdurulduğu yere en yakın noktadan topu oyuna sokacaktır. 17.2.3 Aşağıdaki
durumlarda, top, hakem masasının karşısındaki kenar çizgisinin orta noktasından
oyuna sokulur: BASKETBOL OYUN KURALLARI DÖRDÜNCÜ KURAL – OYUN DÜZENİ
TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 23 / 84 • Birinci periyot hariç, diğer tüm periyot
başlangıçlarında. • Teknik, sportmenlik dışı veya diskalifiye edici faullerden
doğan serbest atış(lar)dan sonra. • Dördüncü (4.) periyotun son iki (2)
dakikasında ve her uzatma periyotunun son iki (2) dakikasında, kendi geri
sahasından topu oyun sokma hakkı olan takımın mola almasından sonra. Topu oyuna
sokacak oyuncunun, bir ayağı orta çizgi uzantısının diğer tarafında olacak ve
oyun sahasının herhangi bir yerinde bulunan takım arkadaşına pas verecektir.
17.2.4 Canlı bir topu kontrol eden veya kontrol etme hakkı olan takımın bir
oyuncusu kişisel faul yaparsa, top, faulün olduğu yere en yakın noktadan oyuna
sokulur. 17.2.5 Topun sepetten geçtiği, ancak sahadan veya serbest atıştan
yapılan sayının geçerli olmadığı durumlarda, top, serbest atış çizgisinin
uzantısından oyuna sokulur. 17.2.6 Sahadan veya son veya tek serbest atıştan
sonra sayı olursa: • Sayı yiyen takımdan herhangi bir oyuncu, dip çizginin
herhangi bir noktasından topu oyuna sokar. Bu kural, sahadan atılan başarılı
atış veya başarılmış son veya tek serbest atıştan sonra mola alınması veya
oyunun başka bir nedenle durdurulması ve sonrasında, hakemin topu, oyuna sokacak
oyuncuya elden ele vermesi veya yere koyması durumunda da geçerlidir. • Topu
oyuna sokan oyuncu, yana ve/veya geriye doğru hareket edebilir ve top, bu
takımın oyuncuları arasında, dip çizginin üstünde veya gerisinde paslaşılabilir,
ancak beş (5) saniye, ilk oyuncu topu eline aldığında başlar. 17.3 Kural 17.3.1
Topu oyuna sokan oyuncu aşağıdakileri yapamaz: • Topu elinden çıkarmak için beş
(5) saniyeden fazla bekleyemez. • Top el(ler)indeyken oyun sahasına adım atamaz.
• Topun saha dışına çarptırılarak oyuna sokulmasına neden olamaz. • Topa başka
bir oyuncu temas etmeden oyun sahasındaki topa temas edemez. • Topun doğrudan
sepetten geçmesine neden olamaz. • Topu elinden çıkartmadan önce veya
çıkartırken, topu oyuna sokma yerinde, yanlara bir veya her iki yönde, toplamda
bir (1) metreyi geçecek şekilde hareket edemez. Ancak, koşulların izin verdiği
kadar çizgiden direkt olarak geriye gidebilir. 17.3.2 Topu oyuna sokma sırasında
diğer oyuncu(lar) aşağıdakileri yapamaz(lar): • Top sınır çizgilerinden sahaya
atılmadan, vücutlarının herhangi bir kısmıyla sınır çizgisini geçemezler. •
Sınır çizgisine en yakın engel iki (2) metreden azsa, topu oyuna sokan oyuncuya
bir (1) metreden fazla yaklaşamazlar. Madde 17.3’e uyulmaması ihlaldir.
BASKETBOL OYUN KURALLARI DÖRDÜNCÜ KURAL – OYUN DÜZENİ TÜRKİYE BASKETBOL
FEDERASYONU 24 / 84 17.4 Cezası Top orijinal noktadan oyuna sokması için rakip
takıma verilir. Madde 18 Mola 18.1 Tanım Mola, bir antrenörün veya antrenör
yardımcısının isteği üzerine oyuna verilmiş bir aradır. 18.2 Kural 18.2.1 Mola
bir (1) dakika sürecektir. 18.2.2 Mola, mola fırsatı süresince verilebilir.
18.2.3 Mola fırsatı şu durumlarda başlar: • Her iki takım için, top öldüğünde,
oyun saati durduğunda ve hakemin masayla iletişimi bittikten sonra. • Her iki
takım için, başarılı son veya tek serbest atıştan sonra top öldüğünde. • Bir
takım sayı yediğinde(Sadece sayı yiyen takım). 18.2.4 Mola fırsatı, topun
dışarıdan oyuna sokulması veya ilk yada tek serbest atış için, top oyuncuya
verildiğinde sona erer. 18.2.5 Her takımın birinci devrede iki (2), ikinci
devrede üç (3) ve herbir uzatma periyotunda bir (1) mola hakkı vardır. 18.2.6
Kullanılmayan molalar bir sonraki devreye veya uzatma periyotuna taşınamaz.
18.2.7 Mola, rakibin sayısı sonrasında, sayı yiyen takıma bir ihlal veya faul
çalınmadan mola verilmedikçe, antrenörü önce mola isteğinde bulunan takıma
kaydedilir. 18.2.8 Dördüncü periyotun son iki (2) dakikası veya her bir uzatma
periyotunun son iki (2) dakikası içinde sayıdan dolayı oyun saati durduğunda,
hakem oyunu durdurmadıkça, sayı kazanan takıma mola verilmez. 18.3 Uygulama
18.3.1 Sadece antrenör ve antrenör yardımcısı mola isteyebilir. Mola için, sayı
görevlisiyle göz teması kurmalı veya hakem masasına gitmeli ve anlaşılır bir
şekilde mola işaretini göstermelidirler. 18.3.2 Mola isteği, sayı görevlisi mola
için sesli işaret verene kadar iptal edilebilir. 18.3.3 Mola periyotu: • Hakem
düdük çalıp mola işaretini verdiğinde başlar. • Hakem düdük çalıp takımları
sahaya davet ettiğinde sona erer. 18.3.4 Mola fırsatı başlar başlamaz, sayı
görevlisi sesli işaret vererek, mola isteği konusunda hakemleri uyarır. Mola
isteyen takım sayı yediğinde süre görevlisi derhal saati durdurur ve sesli
işaret verir. 18.3.5 Mola sırasında veya ikinci (2), dördüncü (4) veya her bir
uzatma periyotundan önceki oyun arasında, oyuncular oyun sahasını terk
edebilirler ve takım sırasında oturabilirler ve takım sırasında bulunanlar da,
takım sıra bölgesinden uzaklaşmamak koşuluyla, oyun sahasına girebilirler.
BASKETBOL OYUN KURALLARI DÖRDÜNCÜ KURAL – OYUN DÜZENİ TÜRKİYE BASKETBOL
FEDERASYONU 25 / 84 18.3.6 Herhangi bir takımın mola isteği, top, ilk veya tek
serbest atışı atacak oyuncunun elindeyken yapılırsa, mola, her iki takıma
aşağıdaki koşullarda verilir: • Son veya tek serbest atış başarılı olursa. •
Serbest atıştan sonra top oyuna, hakem masasının karşısındaki orta çizginin
uzantısından sokulacaksa. • Serbest atışlar arasında faul kararı verilirse. Bu
durumda, serbest atış(lar) tamamlanır ve yeni verilmiş olan faulün cezası
uygulanmadan mola verilir. • Son veya tek serbest atışta top yeniden canlanmadan
önce faul kararı verilirse. Bu durumda, yeni verilmiş olan faulün cezası
uygulanmadan mola verilir. • Son veya tek serbest atışta top yeniden canlanmadan
önce bir ihlal kararı verilirse. Bu durumda, top oyuna sokulmadan önce mola
verilir. Bir’den (1) fazla faulün cezası olarak setler halinde serbest atış(lar)
ve/veya topu oyuna sokma hakkı verilirse, her set ayrı olarak kabul edilmelidir.
Madde 19 Oyuncu değişikliği 19.1 Tanım Oyuncu değişikliği, yedek oyuncunun
oyuncu olabilme isteği için oyuna ara verilmesidir. 19.2 Kural 19.2.1 Bir takım
oyuncu değiştirme fırsatı doğduğunda, oyuncu(lar) değişikliği yapabilir. 19.2.2
Oyuncu değiştirme fırsatı şu durumlarda başlar: • Her iki takım için, top
öldüğünde, oyun saati durduğunda ve hakemin masayla iletişimi bittikten sonra. •
Her bir takım için, başarılı son veya tek serbest atıştan sonra top öldüğünde. •
Dördüncü periyotun son iki (2) dakikası veya her bir uzatma periyotunun son iki
(2) dakikası içinde, oyuncu değişikliği isteyen takım oyun sahasından sayı
yediğinde. 19.2.3 Oyuncu değiştirme fırsatı, topun dışarıdan oyuna sokulması
için veya ilk yada tek serbest atış için, top oyuncuya verildiğinde sona erer.
19.2.4 Bir oyuncu, yedek ve bir yedek, oyuncu olduğunda saatin çalıştığı bir
dönemden sonra, top tekrar ölene kadar yeniden değişemezler, ancak: • Takım oyun
sahasında beş (5) oyuncudan az oyuncuyla kalmışsa. • Bir hatanın düzeltilmesi
için, serbest atışları atması gereken oyuncu, legal olarak değiştiğinden dolayı
takım sırasındaysa. 19.2.5 Dördüncü periyotun son iki (2) dakikası veya her bir
uzatma periyotunun son iki (2) dakikası içinde sayıdan dolayı oyun saati
durduğunda, hakem oyunu durdurmadıkça, sayı kazanan takıma oyuncu değişikliği
izni verilmez. BASKETBOL OYUN KURALLARI DÖRDÜNCÜ KURAL – OYUN DÜZENİ
TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 26 / 84 19.3 Uygulama 19.3.1 Sadece yedek oyuncu,
değişiklik isteğinde bulunma hakkına sahiptir. Bu oyuncu (antrenör veya antrenör
yardımcısı değil) hakem masasına gidecek ve elleriyle doğru geleneksel işareti
yaparak değişiklik talebinde bulunacaktır veya değişiklik sandalyesine
oturacaktır. Yedek oyuncu, derhal oynamaya hazır olmalıdır. 19.3.2 Oyuncu
değişikliği isteği, sayı görevlisi değişiklik için sesli işaret verene kadar
iptal edilebilir. 19.3.3 Oyuncu değişikliği fırsatı başlar başlamaz, sayı
görevlisi sesli işaret vererek, değişiklik isteği konusunda hakemleri uyarır.
19.3.4 Yedek oyuncu, hakem düdük çalıp, değişiklik işaretini yaparak, oyuncuyu
sahaya davet edene kadar sınır çizgileri dışında bekleyecektir. 19.3.5
Değiştirilen oyuncu, sayı görevlisine veya hakeme değişikliği bildirmeden direkt
olarak takım sırasına gidebilir. 19.3.6 Değişiklik mümkün olduğu kadar çabuk
yapılmalıdır. Beşinci (5.) faulünü alan veya diskalifiye edilen oyuncu derhal
değiştirilmelidir (yaklaşık 30 saniye). Hakemin kanaatine göre, gereksiz bir
gecikme olursa, bunu yapan takıma bir mola verilecektir. Takımın mola hakkı
kalmamışsa, antrenörüne teknik faul (‘B’) verilmelidir. 19.3.7 Değişiklik mola
veya oyun arasında yapılırsa, bu oyuncu oyuna girmeden önce değişikliği sayı
görevlisine bildirilmelidir. 19.3.8 Serbest atışı atacak oyuncu, aşağıdaki
durumlarda değiştirilmelidir: • Sakatlanırsa. • Beşinci faulünü alırsa. •
Diskalifiye edilirse. Bu durumda serbest atış(lar) oyuna giren, ancak, oyun
saati çalışmadan tekrar değiştirilemeyen, oyuncu tarafından atılmalıdır. 19.3.9
Oyuncu değişikliği isteği, top, ilk veya tek serbest atışı atacak oyuncunun
elindeyken yapılırsa, değişiklik, her iki takıma aşağıdaki koşullarda verilir: •
Son veya tek serbest atış başarılı olursa. • Serbest atıştan sonra top oyuna,
hakem masasının karşısındaki orta çizginin uzantısından sokulacaksa. • Serbest
atışlar arasında faul kararı verilirse. Bu durumda, serbest atış(lar) tamamlanır
ve yeni verilmiş olan faulün cezası uygulanmadan değişikliğe izin verilir. •
Sonuncu veya tek serbest atıştan sonra top yeniden canlanmadan faul verilirse.
Bu durumda yeni faulün cezası uygulanmadan değişikliğe izin verilir. • Son veya
tek serbest atışta top yeniden canlanmadan önce bir ihlal kararı verilirse. Bu
durumda, top oyuna sokulmadan önce değişikliğe izin verilir. Bir’den (1) fazla
faulün cezası olarak setler halinde serbest atış(lar) ve/veya topu oyuna sokma
hakkı verilirse, her set ayrı olarak kabul edilmelidir. BASKETBOL OYUN KURALLARI
DÖRDÜNCÜ KURAL – OYUN DÜZENİ TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 27 / 84 Madde
20 Hükmen yenilgi 20.1 Kural Aşağıdaki durumlarda bir takım oyunu hükmen yenilgi
ile kaybeder: • Karşılaşmanın ilan edilmiş başlama saatinden itibaren on beş
(15) dakika içinde bir takım sahada yoksa veya oynamaya hazır beş (5) oyuncusu
ile sahada hazır bulunamıyorsa. • Davranışları oyunun oynanmasını engelliyorsa.
• Başhakem tarafından uyarılmasına rağmen oynamaktan kaçınıyorsa. 20.2 Cezası
20.2.1 Oyun rakip tarafından hükmen yenilgiyle kazanılır ve skor (20-0) olarak
işlenir. Ayrıca, hükmen yenilen takım sıralamada sıfır (0) puan alır. 20.2.2 İki
oyunlu (evinde ve deplasmanda) toplam sayılı serilerde ve play-off’larda (üç
maçlık serilerde) birinci, ikinci veya üçüncü maçı hükmen kaybeden takım seriyi
veya play-off’u ‘hükmen yenilgi’ ile kaybeder. Bu kural play-off’larda (beş veya
daha fazla serilerde) uygulanmaz. Madde 21 Kendiliğinden yenilgi 21.1 Kural Oyun
sırasında, bir takım oyun sahasında iki (2) oyuncudan daha az oyuncuyla kalırsa,
o takım maçı kendiliğinden yenilgi ile kaybeder. 21.2 Cezası 21.2.1
Kendiliğinden yenilgi durumu oluştuğunda oyunu kazanan takım öndeyse, oyunun
durduğu andaki skor geçerlidir. Eğer, oyunu kazanan takım gerideyse skor o
takımın lehine iki-sıfır (2-0) olarak işlenir. Oyunu kendiliğinden yenilgiyle
kaybeden takım sıralamada bir (1) puan alır. 21.2.2 İki oyunlu (evinde ve
deplasmanda) toplam sayılı serilerde, birinci veya ikinci maçı kendiliğinden
yenilgiyle kaybeden takım, seriyi ‘kendiliğinden yenilgi’ ile kaybeder.
BASKETBOL OYUN KURALLARI BEŞİNCİ KURAL – İHLALLER TÜRKİYE BASKETBOL
FEDERASYONU 28 / 84 BEŞİNCİ KURAL- İHLALLER Madde 22 İhlaller 22.1 Tanım İhlal,
kurallara aykırı hareketlerdir. 22.2 Cezası Kurallarda aksi belirtilmedikçe,
top, arkalığın doğrudan arkası hariç, ihlalin olduğu yere en yakın sınır çizgisi
dışından oyuna sokması için rakip takıma verilir. Madde 23 Saha dışı oyuncu ve
saha dışı top 23.1 Tanım 23.1.1 Bir oyuncunun vücudunun herhangi bir kısmı,
sınır çizgilerinin üstünde, yukarısında veya dışındaki zemine veya sahadaki
başka bir oyuncu hariç, herhangi bir nesneye temas ediyorsa, o oyuncu, saha
dışıdır. 23.1.2 Top aşağıdakilere temas ederse saha dışıdır: • Saha dışındaki
bir oyuncuya veya başka bir kişiye. • Sınır çizgisinin üstünde, yukarısında veya
dışındaki zemine veya herhangi bir nesneye. • Arkalık desteklerine, arkalığın
arka yüzüne veya sahanın yukarısındaki herhangi bir nesneye. 23.2 Kural 23.2.1
Top bir oyuncudan başka bir nesneye temas ederek saha dışına çıksa bile, topa en
son temas eden oyuncu veya topun en son temas ettiği oyuncu, topun saha dışına
çıkmasına neden olmuştur. 23.2.2 Eğer, top, sınır çizgileri üstünde veya
dışındaki bir oyuncunun temas etmesi veya topun o oyuncuya temas etmesi sonucu
saha dışına çıkarsa, o oyuncu topun dışarı çıkmasına neden olmuştur . 23.2.3 Bir
oyuncu(lar) tutulmuş top sırasında sınır çizgileri dışına çıkar veya kendi geri
sahasına dönerse, hava atışını gerektiren durum doğar. Madde 24 Dripling 24.1
Tanım 24.1.1 Bir oyuncunun oyun sahasında canlı bir topu kontrol ederek topu
yere atması, tiplemesi, yuvarlaması, yerde sektirmesi veya bilerek topu arkalığa
çarptırması ve başka bir oyuncuya temas etmeden önce topa tekrar temas etmesiyle
dripling başlar. Bir oyuncunun topa aynı anda iki eliyle temas etmesi veya topu
bir veya iki elinde tutmasıyla dripling sona erer. Dripling sırasında top havaya
atılabilir, ancak zemine veya başka bir oyuncuya temas etmeden önce topu havaya
atan oyuncu topa eliyle temas edemez. Top oyuncunun eline temas etmediği sürece,
atacağı adım sayısı ile ilgili bir kısıtlama yoktur. BASKETBOL OYUN KURALLARI
BEŞİNCİ KURAL – İHLALLER TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 29 / 84 24.1.2 Oyun
sahasındaki canlı bir topu istem dışı kaybedip, yeniden kontrolüne alan oyuncu
fumble yapmış sayılır. 24.1.3 Aşağıdakiler dripling değildir: • Sayı amacıyla
ardı ardına yapılan atışlar. • Driplingin başında veya sonunda topun istem dışı
elden kaçırılması. • Topun kontrolünü kazanmak için diğer oyuncular arasındaki
topa vurmak. • Bir başka oyuncunun kontrolündeki topa vurmak. • Pas arasına
girerek, topu sektirmek ve topu kontrolüne almak. • Yürüme ihlali yapmadan ve
yere düşürmeden topu elden ele atmak. 24.2 Kural Bir oyuncu driplingini
tamamladıktan sonra, iki dripling arasında, aşağıdaki nedenlerden dolayı oyun
sahasında topun kontrolünü kaybetmedikçe, ikinci defa dripling yapamaz: • Sayı
amacıyla oyun sahasından atış yapılması. • Rakibin topa temas etmesi. • Bir pas
verilmesi veya rakibin topa temas etmesi veya topun rakibe temas etmesinden
sonra fumble yapılması. Madde 25 Topla yürüme 25.1 Tanım 25.1.1 Topla yürüme,
oyun sahasında canlı bir topun tutulması sırasında, bir veya iki ayağın herhangi
bir yönde, bu kuralda belirtilen sınırlar dışındaki illegal hareketleridir.
25.1.2 Pivot hareketi oyun sahasında canlı bir topu tutan oyuncunun, pivot ayağı
olarak adlandırılan, bir ayağını yerden kaldırmadan, diğer ayağı ile herhangi
bir yöne bir veya daha fazla adım atarak yaptığı legal bir harekettir. 25.2
Kural 25.2.1 Oyun sahasında canlı bir topu tutan oyuncunun pivot ayağını
belirleme: • İki ayağı da zeminle temas halinde duruyorsa: - Ayaklarından birini
kaldırdığında, diğer ayak pivot ayağı olur. • Hareket halindeyse: - Ayaklarından
biri yere temas ediyorsa, bu ayak pivot ayağı olur. - İki ayağı da havadaysa ve
aynı anda iki ayağının üzerinde zemine düşerse, daha sonra ayaklarından birini
kaldırdığında diğer ayak pivot ayağı olur. - İki ayağı da havadaysa ve önce bir
ayağının üzerinde zemine düşerse, bu ayak pivot ayağı olur. Bir ayağının üzerine
düşüp tekrar sıçrayarak aynı anda iki ayağının üzerine düşerse, hiçbir ayak
pivot ayağı değildir. 25.2.2 Oyun sahasında canlı bir topu kontrol ederken pivot
ayağını belirleyen oyuncunun topla ilerlemesi: • Her iki ayağı da zeminle temas
halinde duruyorsa: BASKETBOL OYUN KURALLARI BEŞİNCİ KURAL – İHLALLER
TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 30 / 84 - Driplinge başlamak için, topu
el(ler)inden çıkarmadan pivot ayağını kaldırılamaz. - Pas vermek veya şut atmak
için, pivot ayağının üzerinde sıçrayabilir, ancak topu el(ler)inden çıkarmadan
hiçbir ayağı zemine temas edemez. • Hareket halindeyse: - Pas vermek veya şut
atmak için, pivot ayağının üzerinde sıçrayabilir ve bir veya aynı anda iki ayağı
üzerinde zemine temas edebilir. Sonra, bir veya iki ayağını kaldırabilir, ancak,
topu el(ler)inden çıkarmadan hiçbir ayağı zemine temas edemez. - Driplinge
başlamak için, topu el(ler)inden çıkarmadan pivot ayağını kaldıramaz. • Hiçbir
ayak pivot ayağı değilken stop yaparsa: - Driplinge başlamak için, topu
el(ler)inden çıkarmadan hiçbir ayağını kaldıramaz. - Pas vermek veya şut atmak
için, bir veya iki ayağını kaldırabilir, ancak, topu el(ler)inden çıkarmadan
hiçbir ayağı yere temas edemez. 25.2.3 Oyuncunun düşmesi, yerde uzanması veya
oturması: • Bir oyuncunun topu tutarken yere düşmesi ve yerde kayması veya yerde
uzanırken veya otururken topun kontrolünü elde etmesi legaldir. • Bir oyuncunun
topu tutarken yerde yuvarlanması veya ayağa kalkmaya teşebbüs etmesi ihlaldir.
Madde 26 Üç saniye 26.1 Kural 26.1.1 Bir oyuncu, takımı ön sahada canlı bir topu
kontrol ederken ve oyun saati çalışırken, rakibinin kısıtlamalı alanında
birbirini izleyen üç (3) saniyeden fazla kalamaz. 26.1.2 Şu durumlarda oyuncuya
izin verilmelidir: • Kısıtlamalı alanı terk etmeye çalışıyorsa. • Kendisi veya
takım arkadaşı sayı için atış halindeyken kısıtlamalı alandaysa ve top oyuncunun
el(ler)ini terk etmiş veya terk etmek üzereyse. • Kısıtlamalı alanda üç (3)
saniyeden daha az kalmış ve şut atmak için kısıtlamalı alanda dripling
yapıyorsa. 26.1.3 Kısıtlamalı alan dışına çıkmış olması için, oyuncunun her iki
ayağı kısıtlamalı alan dışındaki zemine temas etmelidir. Madde 27 Yakından
savunulan oyuncu 27.1 Tanım Oyun sahasında canlı bir topu tutan oyuncu, bir (1)
metreden daha fazla olmayan bir mesafe içinde, rakibi tarafından aktif
pozisyonda savunuluyorsa, yakından savunulma durumu oluşur. BASKETBOL OYUN
KURALLARI BEŞİNCİ KURAL – İHLALLER TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 31 / 84
27.2 Kural Yakından savunulan bir oyuncu beş (5) saniye içinde pas vermeli, şut
atmalı veya dripling yapmalıdır. Madde 28 Sekiz saniye 28.1 Tanım 28.1.1 Bir
takımın geri sahası; kendi sepeti, arkalığın oyun sahasına bakan kısmı ve kendi
sepeti arkasındaki dip çizgi, kenar çizgileri ve orta çizgiden oluşur. 28.1.2
Bir takımın ön sahası, rakibin sepeti, rakibin arkalığının oyun sahasına bakan
kısmı ve rakibin sepetinin arkasındaki dip çizgi, kenar çizgileri ve orta
çizginin rakibin sepetine yakın kenarından oluşur. 28.1.3 Şu durumlarda top bir
takımın ön sahasına geçer: • Top ön sahaya temas ederse. • Top, vücudunun bir
kısmı ön sahaya temas eden bir oyuncuya veya hakeme temas ederse. • Geri sahadan
ön sahaya dripling yapan oyuncunun her iki ayağı ve top ön sahaya temas ederse.
28.2 Kural 28.2.1 Bir oyuncu kendi geri sahasında, canlı bir topun kontrolünü
elde ederse, takımı topu sekiz (8) saniye içinde ön sahaya geçirmelidir. 28.2.2
Topu kontrol eden takım, aşağıdaki nedenlerden dolayı, topu kendi sahasından
oyuna sokacaksa, sekiz (8) saniye kaldığı yerden devam eder: • Topun saha dışına
çıkması. • Aynı takımdan bir oyuncunun sakatlanması. • Hava atışı durumu
doğması. • Çift faul olması. • Her iki takımın yaptığı faullerin birbirini
götürmesi Madde 29 Yirmi dört saniye 29.1 Kural 29.1.1 Bir oyuncu oyun
sahasında, canlı bir topun kontrolünü elde ederse, takımı yirmi dört (24) saniye
içinde şut atmaya çalışmalıdır. Yirmi dört (24) saniye içinde sahadan bir atış
pozisyonun oluşması için: • Top atış yapan oyuncunun el(ler)ini, yirmi dört
saniye cihazı sesli işaret vermeden önce terk etmiş olmalı, ve • Top oyuncunun
el(ler)ini terk ettikten sonra, çembere temas etmeli veya sepetten geçmelidir.
29.1.2 Yirmi dört saniyenin bitimine doğru şut atılır ve top havadayken yirmi
dört saniye cihazı sesli işaret verirse: • Top sepetten geçerse, ihlal
olmamıştır. Sesli işaret dikkate alınmayacak ve sayı geçerli olacaktır. • Top
çembere temas eder, ancak, sepetten geçmezse, ihlal oluşmamıştır. Sesli işaret
dikkate alınmayacak ve oyun devam edecektir. BASKETBOL OYUN KURALLARI BEŞİNCİ
KURAL – İHLALLER TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 32 / 84 • Top arkalığa
temas ederse (çembere değil) veya çembere temas etmemişse bir ihlal olmuştur.
Ancak, eğer rakip hemen ve net şekilde topu kontrolüne almışsa, sesli işaret
dikkate alınmayacak ve oyun devam edecektir. Bu durumlarda topa ve aksama
müdahale ile ilgili bütün kısıtlamalar geçerlidir. 29.2 Uygulama 29.2.1 Eğer
oyun bir hakem tarafından, her iki takımı da ilgilendirmeyen bir nedenle (yirmi
dört saniye cihazının yanlışlıkla başa alınması, vb) veya topu kontrolünde
bulundurmayan takımla ilgili bir nedenle durdurulursa, daha önce topu
kontrolünde bulunduran takıma yeni bir 24 saniye verilecektir. Ancak, hakemlere
göre, rakip, dezavantajlı duruma düşüyorsa, yirmi dört saniye, kaldığı yerden
devam edecektir. 29.2.2 Takımlardan biri topu kontrol ederken veya top hiçbir
takımın kontrolünde değilken yirmi dört saniye cihazı yanlışlıkla sesli işaret
verirse, sinyal dikkate alınmayacak ve oyun devam edecektir. Ancak, hakemlere
göre, topu kontrol eden takım dezavantajlı duruma düşüyorsa, oyun durdurulacak,
yirmi dört saniye düzeltilecek ve topu kontrol eden takım, topu oyuna
sokacaktır. Madde 30 Topun geri sahaya dönmesi 30.1 Tanım 30.1.1 Top, aşağıdaki
durumlarda, bir takımın geri sahasına döner: • Top geri sahaya temas ederse. •
Top, vücudunun bir kısmı geri sahaya temas eden oyuncuya veya bir hakeme temas
ederse. 30.1.2 Canlı bir top, takımın bir oyuncusunun kontrolündeyken, aşağıdaki
durumlar oluşursa: • Ön sahasında topa en son temas eden oyuncuysa ve sonra, o
oyuncu veya bir takım arkadaşı geri sahada topa ilk temas eden oyuncu olursa, •
Geri sahada topa son temas eden oyuncuysa ve top ön sahaya temas ettikten sonra
o oyuncu veya bir takım arkadaşı geri sahadayken topa ilk temas eden oyuncu
olursa, top illegal olarak geri sahaya döner. Bu kısıtlama, topun oyuna
sokulması da dahil, ön sahadaki tüm durumlar için geçerlidir. Ancak, bu
kısıtlama ön sahasından sıçrayan ve havadayken yeni takım kontrolünü
oluşturarak, geri sahasına düşen oyuncu için uygulanmayacaktır. 30.2 Kural Canlı
bir topu kontrol eden takımın oyuncusu topun illegal olarak geri sahasına
dönmesine neden olamaz. BASKETBOL OYUN KURALLARI BEŞİNCİ KURAL – İHLALLER
TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 33 / 84 Madde 31 Topa ve aksama müdahale 31.1
Tanım 31.1.1 Sahadan veya serbest atıştan yapılan atış: • Top atış halindeki
oyuncunun elini terk ettiğinde başlar. • Şu durumlarda sona erer: − Top sepete
üstten girer ve sepetin içinde kalır veya sepetten geçerse. − Top sepetten geçme
olasılığını kaybederse. − Top çembere temas ederse. − Top zemine temas ederse. −
Top ölürse. 31.2 Kural 31.2.1 Sahadan atılan bir şutta, topun tamamı çember
seviyesinin üzerindeyken, bir oyuncu, aşağıdaki koşullara göre, topa temas
ederse topa müdahale meydana gelir. • Top sepete doğru giderken inmekteyse. •
Top arkalığa temas etmişse. 31.2.2 Bir serbest atışta, top sepete doğru giderken
ve çembere temas etmeden önce, bir oyuncu topa temas ederse, topa müdahale
meydana gelir. 31.2.3 Topa müdahale kısıtlaması şu durumlara kadar devam eder: •
Topun sepetten geçmeyeceği anlaşılana kadar. • Top çembere çarpana kadar. 31.2.4
Sahadan atılan bir şutta, şu durumlarda aksama müdahale meydana gelir: • Top
çemberle temas halindeyken, bir oyuncu sepete veya arkalığa temas ederse. • Bir
savunma oyuncusu sepete altından elini sokar ve topa temas ederse. Bir pas ve
topun çembere çarpmasından sonraki durumlarında da bu kural geçerlidir. • Top
sepetin içindeyken bir savunma oyuncusu topa veya sepete temas ederek topun
sepetten geçmesini engellerse. • Bir savunma oyuncusu arkalığı sallar veya
çemberi tutar ve hakeme göre, bunun sonucunda topun sepetten geçmesini
engellerse. • Bir hücum oyuncusu arkalığı sallar veya çemberi tutar ve hakeme
göre, bunun sonucunda topun sepetten geçmesini sağlarsa. • Bir oyuncu sepeti
tutarsa. Topun çembere çarpmasından sonra da bu kural geçerlidir. 31.2.5 Bir
serbest atış sırasında, şu durumlarda aksama müdahale meydana gelir: • Daha
sonra kullanılacak başka serbest atış(lar) varsa ve serbest atışta topun
sepetten geçme olasılığı bulunurken bir oyuncu topa, sepete veya arkalığa
dokunursa. • Bir oyuncu son veya tek serbest atış sırasında, top çemberle temas
BASKETBOL OYUN KURALLARI BEŞİNCİ KURAL – İHLALLER TÜRKİYE BASKETBOL
FEDERASYONU 34 / 84 halindeyken sepet veya arkalığa temas ederse. • Bir savunma
oyuncusu sepetin altından elini sokar ve topa temas ederse. Topun çembere
çarpmasından sonra da bu kural geçerlidir. • Bir savunma oyuncusu, son veya tek
serbest atışta, topun sepetten geçme olasılığı varken veya top çembere
çarptıktan sonra, arkalığı sallar veya çemberi tutarsa ve hakeme göre, topun
sepetten geçmesini engellerse. • Bir hücum oyuncusu, son veya tek serbest
atışta, topun sepetten geçme olasılığı varken ve top çembere çarptıktan sonra,
arkalığı sallar veya çemberi tutarsa ve hakeme göre, topun sepetten geçmesini
sağlarsa. 31.2.6 Top çembere çarptıktan sonra, topun hala sepetten geçme
olasılığı varsa, hiçbir oyuncu aşağıdaki koşullardan sonra bu topa dokunamaz: •
Bir hakem düdük çalar ve - Bu sırada, top atış halinde olan oyuncunun
ellerindeyse veya - Top sahadan yapılan bir atış için havadaysa. • Top sahadan
yapılan bir atış için havadayken oyun saatinin, periyotun sona erdiğini belirten
sesli işareti gelirse. Topa ve aksama müdahale ile ilgili bütün kısıtlamalar
geçerlidir. 31.3 Cezası 31.3.1 İhlal hücum oyuncu tarafından yapılmışsa, sayı
verilmez. Kurallara göre başka bir uygulama yoksa, top serbest atış çizgisinin
uzantısından, oyuna sokması için rakip takıma verilir. 31.3.2 İhlali savunma
oyuncusu yapmışsa, hücum eden takım şunları kazanır: • İhlal, serbest atış
sırasında gerçekleşmişse bir (1) sayı. • İhlal iki-sayılık atış bölgesinden
yapılan atış sırasında gerçekleşmişse iki (2) sayı. • İhlal üç-sayılık atış
bölgesinden yapılan atış sırasında gerçekleşmişse üç (3) sayı. Top çemberden
geçmiş gibi işlem yapılır. 31.3.3 İhlal, son veya tek serbest atış sırasında
savunma oyuncusu tarafından yapılmışsa, hücum eden takıma bir (1) sayı verilir
ve ihlali yapan savunma oyuncusu teknik faul ile cezalandırılır. BASKETBOL OYUN
KURALLARI ALTINCI KURAL – FAULLER TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 35 / 84
ALTINCI KURAL- FAULLER Madde 32 Fauller 32.1 Tanım 32.1.1 Bir faul, rakiple
kural dışı temas ve/veya sportmenlik dışı davranış konusunda, kuralların ihlal
edilmesidir. 32.1.2 Bir takım için herhangi bir sayıda faul verilebilir.
Cezasına bakılmaksızın, verilen bütün fauller sayı cetveline kaydedilecek ve
kurallara göre cezaları uygulanacaktır. Madde 33 Temas: Genel Prensipler 33.1
Silindir prensibi Silindir prensibi bir oyuncunun sahada etrafında hayali
silindir ile işgal ettiği alan olarak tanımlanır. Bu tanım oyuncunun üzerindeki
boşluğu da içerir ve şu sınırlarla belirlenir: • Önde avuç içleri, • Arkada
kalça, • Yanlarda kol ve bacakların dışa bakan kısımları, Eller ve kollar,
ayakların uzantısını taşmamak ve dirseklerden bükülü olmak koşuluyla torsonun
önünde olabilir. Oyuncunun ayakları arasındaki mesafe, oyuncunun boyuna göre
değişir. 5 - Silindir 33.2 Dikeylik prensibi Oyun sırasında, oyun sahasında her
oyuncu, bir rakip tarafından işgal edilmemiş her yeri (silindiri) kullanma
hakkına sahiptir. Bu prensip, oyuncunun zeminde işgal ettiği alanı ve dik olarak
sıçradığında bu alan üzerindeki boşluğu, korur. BASKETBOL OYUN KURALLARI ALTINCI
KURAL – FAULLER TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 36 / 84 Oyuncu dikey
pozisyonunu (silindirini) terk eder ve kendi dikey pozisyonu sağlamış olan
(silindirinde) rakiple vücut teması meydana gelirse, bu temastan dikey
pozisyonunu (silindirini) terk eden oyuncu sorumludur. Savunma oyuncusu yerden
dikey olarak sıçradığı (kendi silindirinin içinde) veya ellerini ve kollarını
kendi silindiri içinde yukarı kaldırdığı için cezalandırılmamalıdır. Zeminde
veya havada, hücum oyuncusu legal savunma pozisyonunu almış olan savunma
oyuncusuna aşağıdakileri yapmak suretiyle temasa neden olamaz: • Kendisine daha
fazla yer açmak için kollarını kullanamaz. • Sahadan atış yaparken, atış
sırasında veya hemen sonrasında bacaklarını veya kollarını açamaz. 33.3 Legal
savunma pozisyonu Bir savunma oyuncusu şu durumlarda, legal savunma pozisyonunu
almıştır: • Yüzü rakibe dönük, ve • Her iki ayağı yerde. Legal savunma
pozisyonunda silindir, oyuncunun bulunduğu zeminden tavana kadar uzanır. Oyuncu
ellerini ve kollarını başının üzerinde kaldırabilir veya dikey olarak
sıçrayabilir, fakat, ellerini ve kollarını, hayali silindirin içinde, dikey
pozisyonda tutmalıdır. 33.4 Topu kontrol eden oyuncunun savunması Topu kontrol
eden (tutan veya dripling yapan) oyuncunun savunulmasında zaman ve mesafe
faktörleri dikkate alınmaz. Toplu oyuncu savunulmayı beklemeli ve rakibi,
saniyeden daha az bir süre içinde bile olsa, önünde ilk legal savunma
pozisyonunu almışsa, durmaya veya yönünü değiştirmeye hazır olmalıdır. Savunma
oyuncusu, temasa neden olmadan, legal savunma pozisyonunu almalıdır. Legal
savunma pozisyonu alan oyuncu, rakibini savunmak için hareket edebilir, ancak
kollarını, omuzlarını, kalçalarını veya bacaklarını uzatarak dripling yapan
oyuncunun kendisini geçmesini engellemeye engelleyemez. Hakem, toplu oyuncunun
savunulmasında kapatma/şarj değerlendirmesi yaparken, şu ilkeleri dikkate
almalıdır: • Savunma oyuncusunun yüzü toplu oyuncuya dönük ve her iki ayağı
yerde, legal savunma pozisyonunu almış olmalıdır. • Savunma oyuncusu legal
savunma pozisyonu için hareketsiz durabilir, dikey sıçrayabilir, yanlara veya
geriye doğru hareket edebilir. • Savunma oyuncusu toplu oyuncuya doğru olmamak
koşuluyla, yanlara ve geriye hareket edip legal savunma pozisyonunu korumak için
bir ya da iki ayağını bir an için yerden kaldırabilir. • Savunma oyuncusunun
torsosuna temas durumu oluşması için, savunma oyuncusunun çarpışma noktasına
daha önce gelmiş olmalıdır. • Legal savunma pozisyonunu almış olan savunma
oyuncusu, darbenin BASKETBOL OYUN KURALLARI ALTINCI KURAL – FAULLER
TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 37 / 84 şiddetini azaltmak veya sakatlıktan
korunmak için silindirinin içinde dönebilir. Yukarıdaki koşulların oluşması
halinde, faule toplu oyuncunun neden olduğu kabul edilir. 33.5 Topu kontrol
etmeyen oyuncusunun savunulması Topun kontrolünü elinde bulundurmayan oyuncu
oyun sahasında serbestçe hareket etme ve başka bir oyuncunun işgal etmediği
herhangi bir yeri kullanma hakkına sahiptir. Topsuz oyuncunun savunmasında zaman
ve mesafe faktörleri dikkate alınır. Bir savunma oyuncusu, hareket etmekte olan
rakibinin, durmasına veya yön değiştirmesine olanak vermeyecek kadar yeterli
zaman veya mesafe bırakmadan, hareket alanının üzerinde ve/veya yakınında
pozisyon alamaz. Bu mesafe, rakibin hızıyla orantılıdır, bir (1) normal adımdan
az ve iki (2) normal adımdan fazla olamaz. Bir savunma oyuncusu legal savunma
pozisyonunu alırken, zaman ve mesafe faktörlerini göz önünde bulundurmaz ve
rakibi ile arasında temas meydana gelirse, temastan sorumludur. Bir savunma
oyuncusu legal savunma pozisyonu aldıktan sonra, rakibini savunmak için hareket
edebilir. Rakibinin kendisini geçmesini engellemek için kollarını, omuzlarını,
kalçasını veya bacaklarını açamaz. Sakatlanmaya karşı kendini korumak için,
silindiri içinde, dönebilir veya kollarını vücuduna yakın bir şekilde önünde
tutabilir. 33.6 Havadaki oyuncu Oyun sahasındaki herhangi bir noktadan sıçrayan
oyuncunun aynı yere düşme hakkı vardır. Sıçrayan bir oyuncu, düşeceği nokta ve
sıçradığı nokta ile düşeceği nokta arasında rakip(ler) olmaması koşuluyla, oyun
sahasında, başka bir noktaya düşebilir. Sıçrayan bir oyuncu yere indikten sonra
hızını alamayarak düştüğü noktasının yakınında bulunan, legal savunma
pozisyonunu almış rakibine temas ederse, bu temastan sorumludur. Bir oyuncu
sıçradıktan sonra, havadaki yoluna rakip giremez. Havadaki bir oyuncunun altına
girme ve temasa neden olma genellikle sportmenlik dışı fauldür, ve bazı
durumlarda, diskalifiye edici faul bile olabilir. 33.7 Perdeleme: Legal ve
illegal Perdeleme, topu kontrolünde bulundurmayan rakibinin oyun sahasında
istediği bir noktaya gitmesini geciktirmeye veya engellemeye dönük bir
girişimdir. Bir oyuncu rakibine, aşağıdaki koşullara göre, perdeleme yaparsa,
legaldir: • Temas meydana geldiğinde (kendi silindiri içinde) hareketsizse. •
Temas meydana geldiğinde her iki ayağı zeminle temas halindeyse. Bir oyuncu
rakibine, aşağıdaki koşullara göre, perdeleme yaparsa, illegaldir: • Temas
meydana geldiğinde hareketliyse. BASKETBOL OYUN KURALLARI ALTINCI KURAL –
FAULLER TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 38 / 84 • Hareketsiz duran rakibe,
görüş alanı dışında, yeterli mesafe bırakmadan perdeleme yaparken, temas meydana
gelirse. • Hareket halindeki rakibine karşı zaman ve mesafe faktörlerini göz
önünde bulundurmadan perdeleme yaparken, temas meydana gelirse. Perdeleme
hareketsiz duran bir rakibin görüş alanı içinde (önden veya yandan) yapılırsa,
perdeleme yapan oyuncu, temas etmemek koşuluyla, rakibine istediği kadar
yaklaşabilir. Perdeleme hareketsiz duran bir rakibin görüş alanı dışında
yapılırsa, perdeleme yapan oyuncu, rakibinin perdeye temas etmeden bir (1)
normal adım atmasına olanak sağlayacak kadar mesafe bırakmalıdır. Rakip hareket
halindeyse, zaman ve mesafe faktörleri dikkate alınır. Perdeleme yapan oyuncu,
rakibin durarak veya yön değiştirerek perdelemeden kurtulmasına olanak verecek
kadar mesafe bırakmalıdır. Bırakılacak mesafe bir (1) normal adımdan az, iki (2)
normal adımdan fazla olmayacaktır. Legal olarak perdeleme yapılan bir oyuncu,
perdeleme yapan oyuncuya yapacağı temaslardan sorumludur. 33.8 Şarj Şarj, topla
veya topsuz olarak, rakip oyuncunun torsosuna itme veya çarpma şeklinde yapılan
illegal kişisel temastır. 33.9 Kapatma Kapatma, topla veya topsuz hareket eden
bir oyuncunun ilerlemesini engelleyen illegal kişisel temastır. Perdeleme yapmak
isteyen oyuncu hareketli ve rakibi hareketsiz veya kendisinden uzaklaşırken
temas meydana gelirse, perdeleme yapan oyuncu kapatma faulü yapmış olur. Bir
oyuncu topla ilgilenmeden, yüzü rakibe dönük olarak pozisyon alır ve rakibi ile
birlikte hareket ederse, başka faktörler söz konusu olmadıkça, meydana gelecek
temaslardan öncelikle sorumludur. ‘Başka faktörler söz konusu olmadıkça’
ifadesi, perdelenen oyuncunun bilerek itilmesi, şarj edilmesi veya tutulmasını
içerir. Bir oyuncunun sahada pozisyon alırken kol(lar)unu(nı) veya
dirsek(ler)ini silindirinin dışına çıkarması legaldir, ancak rakibi o bölgeden
geçmeye teşebbüs ederse, silindirinin içine almalıdır. Oyuncunun kol(lar)u(ı)
veya dirsek(ler)i silindirinin dışındayken temas meydana gelirse, bu kapatma
veya tutma faulüdür. 33.10 Rakibe el(ler)le ve/veya kol(lar)la temas Rakibine
el(ler)le temas, mutlaka bir faul değildir. Hakem, temasa neden olan oyuncunun
bir avantaj elde edip etmediğine karar vermelidir. Temas, rakibin herhangi bir
şekilde hareket serbestliğini engelliyorsa, bu temas fauldür. Bir savunma
oyuncusunun savunma pozisyonunda olması ve el(ler)ini veya kol(lar)unu(ını),
toplu veya topsuz bir rakibinin hareketini engellemek için, temas ettirmesi ve
teması sürdürmesiyle, el(ler)in veya açılmış kol(lar)un(ın) BASKETBOL OYUN
KURALLARI ALTINCI KURAL – FAULLER TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 39 / 84
illegal kullanılması durumu oluşur. Toplu veya topsuz rakibe tekrar tekrar
dokunmak veya ‘dürtmek’, oyunun sertleşmesine neden olabileceği için, fauldür.
Toplu bir hücum oyuncusu, aşağıdakileri hareketleri yaparsa, bu fauldür: •
Haksız avantaj sağlamak amacıyla, bir kolunu veya dirseğini savunma oyuncusuna
‘çengeller’ veya dolarsa. • Savunma oyuncusunun topla oynamasını veya oynamaya
çalışmasını engellemek, veya savunma oyuncusuyla arasındaki mesafeyi açmak
amacıyla ‘iterse’. • Dripling yaparken, rakibin topu kazanmasını engellemek
için, fazla açık konumdaki önkol veya elini kullanırsa. Topsuz bir hücum
oyuncusu, aşağıdaki hareketlerden dolayı rakibini ‘iterse’, bu fauldür: • Topu
serbestçe alabilme amacıyla. • Savunma oyuncusunun topla oynamasını veya
oynamaya çalışmasını engelleme amacıyla. • Savunma oyuncusu ile arasında daha
fazla mesafe yaratma amacıyla. 33.11 Post oyunu Dikeylik prensibi (silindir
prensibi), post oyununda da uygulanır. Post pozisyonundaki hücum oyuncusu ve onu
savunan savunma oyuncusu birbirlerinin dikeylik pozisyonuna (silindir)
uymalıdır. Post pozisyonundaki hücum veya savunma oyuncusunun, rakibini omuz
veya kalçasıyla iterek rakibinin pozisyonunu bozması veya açık dirsekleriyle,
kollarıyla, dizleriyle veya vücudunun diğer kısımlarıyla rakibinin hareket
serbestliğini engellemesi bir fauldür. 33.12 Arkadan yapılan illegal savunma
Arkadan yapılan illegal savunma, bir rakibe savunma oyuncusu tarafından arkadan
yapılan kişisel bir temastır. Savunma oyuncusunun topla oynama isteği, rakibine
arkadan yaptığı temasın haklı olduğunu göstermez. 33.13 Tutma Tutma, serbest
hareket edilmesini kısıtlayan, rakip oyuncu tarafından kişisel bir temastır.
Temas (tutma) vücudun herhangi bir kısmı ile olabilir. 33.14 İtme İtme, toplu
veya topsuz rakibin, vücudun herhangi bir kısmıyla zorla hareket ettirilmesi
veya harekete zorlanmasıyla oluşan illegal kişisel bir temastır. Madde 34
Kişisel faul 34.1 Tanım 34.1.1 Bir kişisel faul bir oyuncunun rakibine, top ölü
veya canlıyken yaptığı temastır. Bir oyuncu elini, kolunu, dirseğini, omzunu,
kalçasını, bacağını, dizini veya ayağını uzatarak veya vücudunu ‘anormal’ bir
pozisyona getirerek (silindirinin dışına çıkararak) rakibini tutamaz, kapatamaz,
itemez, şarj edemez, çelme takamaz veya ilerlemesini engelleyemez veya sertliğe
ve şiddete başvuramaz. BASKETBOL OYUN KURALLARI ALTINCI KURAL – FAULLER
TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 40 / 84 34.2 Cezası Bu kurala uymayan oyuncuya bir
kişisel faul verilir. 34.2.1 Faul, atış halinde olmayan oyuncuya yapılmışsa: •
Oyuna, faul yapılan takımın, faulün yapıldığı noktaya en yakın sınır çizgisi
dışından topu oyuna sokmasıyla devam edilir. • Faul yapan takımın, takım faul
sayısı dolmuşsa, Madde 41 (Takım faulleri: Cezası) uygulanır. 34.2.2 Faul atış
halindeki oyuncuya yapılmışsa, bu oyuncu atışın yapıldığı yere göre serbest
atış(lar) kullanır. • Atış başarılıysa sayı verilir ve ayrıca, bir (1) serbest
atış hakkı verilir. • Atış 2-sayılık bölgeden yapılmış ve başarılı olmamışsa,
iki (2) serbest atış hakkı verilir. • Atış 3-sayılık bölgeden yapılmış ve
başarılı olmamışsa, üç (3) serbest atış hakkı verilir. • Oyun saatinin bir
periyotun bittiğini gösteren sesli işaretinin veya yirmi dört saniye cihazının
sesli işaretinin verildiği sırada veya hemen öncesinde, top henüz el(ler)inde
olan oyuncuya bir faul yapılırsa, sonradan atış başarılı olsa da sayı verilmez
ve bu oyuncu atış yaptığı bölgeye göre iki (2) veya üç (3) serbest atış
kullanır. Madde 35 Çift faul 35.1 Tanım 35.1.1. Çift faul, iki rakip oyuncunun
birbirlerine karşı, yaklaşık olarak aynı zamanda yaptıkları kişisel fauldür.
35.2 Cezası Her iki oyuncuya birer kişisel faul kaydedilir. Hiçbir serbest atış
attırılmaz ve oyun aşağıdaki gibi devam eder. Eğer çift faul yaklaşık olarak
aynı zamanda olmuşsa: • Bir geçerli sayı veya başarılmış son veya tek serbest
atış varsa, sayı yiyen takım dip çizginin herhangi bir yerinden topu oyuna
sokar. • Topu kontrol eden veya kontrol etme hakkını olan takım varsa, bu takım,
faullerin olduğu noktaya en yakın sınır çizgisi dışından topu oyuna sokar. • Top
hiçbir takımın kontrolünde değilse veya hiçbir takım topu kontrol etme hakkına
sahip değilse, hava atışı durumu doğar. Madde 36 Sportmenlik dışı faul 36.1
Tanım 36.1.1 Bir sportmenlik dışı faul hakeme göre, kuralların ruhuna ve amacına
uygun olmayan şekilde, doğrudan topla oynamaya yönelik olmayan temaslı bir
oyuncu faulüdür. 36.1.2 Sportmenlik dışı fauller, oyun boyunca tutarlılık
göstermelidir. 36.1.3 Hakem oyuncunun sadece hareketini değerlendirmelidir.
36.1.4 Hakemler, bir faulün sportmenlik dışı olup olmadığı değerlendirmesini
BASKETBOL OYUN KURALLARI ALTINCI KURAL – FAULLER TÜRKİYE BASKETBOL
FEDERASYONU 41 / 84 yaparken, şu prensipleri uygulamalıdır: • Bir oyuncunun
topla oynama yönünde bir çabası yoksa ve temasa neden olursa, bu sportmenlik
dışı fauldür. • Bir oyuncunun topla oynama yönünde bir çabası varsa, ancak,
aşırı bir temasa (sert faul) neden olursa, bu temas sportmenlik dışı faul olarak
değerlendirilmelidir. • Bir savunma oyuncusu hızlı hücumu durdurmaya çalışırken,
rakibine karşı arkadan veya yandan temasa neden olursa ve hücum oyuncusu ile
rakibin sepeti arasında başka bir rakip yoksa, bu temas sportmenlik dışı faul
olarak değerlendirilmelidir. • Bir oyuncu, kurallara uygun olarak oynama çabası
içindeyken bir faul yaparsa (normal oyun), bu sportmenlik dışı bir faul
değildir. 36.2 Cezası 36.2.1 Bu kurala uymayan oyuncu sportmenlik dışı faulle
cezalandırılır. 36.2.2 Faul yapılan oyuncu serbest atış(lar) kullanır ve daha
sonra aşağıdakilerden biri uygulanır: • Hakem masasının karşısındaki kenar
çizginin orta noktasından top oyuna sokulur. • Birinci periyotun başlaması için
orta dairede hava atışı yapılır. Serbest atış sayısı şu şekilde olacaktır: •
Sportmenlik dışı faul, atış halinde olmayan bir oyuncuya yapılmışsa, bu oyuncu
iki (2) serbest atış kullanır. • Sportmenlik dışı faul, atış halindeki bir
oyuncuya yapılmış ve atış başarılı olmuşsa, faul yapılan oyuncu bir (1) serbest
atış kullanır. • Sportmenlik dışı faul atış halindeki oyuncuya yapılmış, ancak
atış başarılı olmamışsa, faul yapılan oyuncu atış bölgesine göre, iki (2) ya da
üç (3) serbest atış kullanır. 36.2.3 Bir oyuncu maç içerisinde iki (2) adet
sportmenlik dışı faul ile cezalandırılırsa, diskalifiye edilecektir. 36.2.4 Bir
oyuncu, Madde 36.2.3’e göre diskalifiye edilirse, sadece sportmenlik dışı faulün
cezası uygulanacak ve ayrıca, diskalifiyeden kaynaklanan bir ceza
verilmeyecektir. Madde 37 Diskalifiye edici faul 37.1 Tanım 37.1.1 Diskalifiye
edici faul, bir oyuncunun, yedek oyuncunun, oyun dışı kalmış oyuncunun,
antrenörün, antrenör yardımcısının veya takımın görevlisinin açıkça yapmış
olduğu sportmenlik dışı harekettir. 37.1.2 Bir antrenör diskalifiye edilirse,
maç kağıdına yazılmış olan antrenör yardımcısı yerini alır. Eğer, ismi maç
kağıdına yazılmış antrenör yardımcısı yoksa, kaptan (CAP) antrenörün yerini
alır. 37.2 Cezası 37.2.1 Diskalifiye edici faul, diskalifiye olan kişiye
yazılır. BASKETBOL OYUN KURALLARI ALTINCI KURAL – FAULLER TÜRKİYE
BASKETBOL FEDERASYONU 42 / 84 37.2.2 Bu kurallara uymadığı için diskalifiye
edilen kişi, soyunma odasına gidecek ve maç sonuna kadar orada kalacaktır veya
eğer isterse, salon dışına çıkacaktır. 37.2.3 Serbest atış(lar)ı kullanacak
oyuncu şu şekilde belirlenir: • Temastan dolayı verilmemişse, antrenörü
tarafından belirlenen herhangi bir rakip. • Temastan dolayı verilmişse, temasa
maruz kalan oyuncu Serbest atışlardan sonra duruma göre: • Hakem masasının
karşısındaki kenar çizgisinin orta noktasından top oyuna sokulur • Birinci
periyotun başlaması için orta dairede hava atışı yapılır. 37.2.4 Serbest atış
sayısı aşağıdaki sayıda olacaktır: • Faul atış halinde olmayan oyuncuya
yapılmışsa veya teknik faul verilmişse: iki (2) serbest atış verilir. • Faul
atış halindeki oyuncuya yapılmışsa: atış başarılmışsa, sayılır ve bir (1)
serbest atış verilir. • Faul atış halindeki oyuncuya yapılmış, ancak atış
başarılı olmamışsa: atışın yapıldığı bölgeye göre iki (2) ya da üç (3) serbest
atış hakkı verilecektir. Madde 38 Teknik faul 38.1 Davranış kuralları 38.1.1
Oyunun akıcılığını ve güzelliğini korumak için her iki takımın (oyuncular, yedek
oyuncular, oyun dışı kalmış oyuncular, antrenörler, antrenör yardımcıları ve
takım görevlileri) maçın hakemleri, masa görevlileri ve varsa, teknik komiser
ile tam bir işbirliği içinde olmaları gerekir. 38.1.2 Takımlar maçı kazanmak
için en iyisini yapmaya çalışacaklardır, ancak, bu sportmenlik ve dürüst oyun
ruhu içinde olmalıdır. 38.1.3 Bu kuralın ruhuna aykırı olan, işbirliği ve uyumu
bozmaya yönelik kasıtlı ve tekrarlanan davranışlar teknik faul olarak
değerlendirilmelidir. 38.1.4 Hakem, teknik faulden kaçınmak için, oyunun
akışıyla direkt ilgisi olmayan ve kasıt unsuru taşımayan önemsiz tepkileri, bu
yöndeki davranışlar uyarıdan sonra tekrarlanmadıkça, dikkate almamalı,
gerekiyorsa uyarıda bulunmalıdır. 38.1.5 Top canlandıktan sonra daha önceki bir
teknik ihlal fark edilmişse, oyun durdurularak teknik faul verilecektir. Teknik
faulün cezası, teknik ihlal fark edildiği anda meydana gelmiş gibi
uygulanacaktır. Teknik ihlalle, oyunun durdurulması arasında olanlar geçerli
olacaktır. 38.2 Şiddet 38.2.1 Oyun sırasında sportmenlik dışı ve dürüst oyun
ruhuna aykırı saldırgan davranışlar meydana gelebilir. Böyle bir durum
karşısında hakemler olayı derhal durdurmalı ve eğer gerekirse, güvenlik
kuvvetleri müdahale etmelidir. 38.2.2 Oyuncular, yedek oyuncular, oyun dışı
kalmış oyuncular, antrenörler, antrenör yardımcıları veya takım görevlileri
arasında saha içinde veya çevresinde olay çıktığında, hakemler olayı durdurmak
için gerekeni yapacaktır. 38.2.3 Yukarıda ismi geçen kişiler, rakibe veya
hakemlere karşı saldırgan BASKETBOL OYUN KURALLARI ALTINCI KURAL – FAULLER
TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 43 / 84 davranışlarda bulunuyorlarsa, derhal
diskalifiye edilmelidir. Başhakem durumu maç ile ilgili organizasyon kuruluşuna
rapor etmelidir. 38.2.4 Güvenlik kuvvetleri ancak hakemlerin kendilerini davet
etmeleri halinde oyun sahasına girebilirler. Bununla birlikte, seyirciler
saldırgan davranışlarda bulunarak oyun sahasına girmişlerse, güvenlik kuvvetleri
hakemleri ve takımları korumak için duruma direkt müdahale edebilirler. 38.2.5
Girişler, çıkışlar, koridorlar, soyunma odaları, vb. bütün alanların güvenliği
ve düzeni, organizasyon kuruluşunun ve güvenlik kuvvetlerinin sorumluluğundadır.
38.2.6 Oyuncuların, yedek oyuncuların, oyun dışı kalmış oyuncuların,
antrenörlerin, antrenör yardımcılarının ve takım görevlilerinin donanıma zarar
verecek fiziksel hareketlerine hakemler tarafından izin verilmeyecektir. Bu tür
davranışlar hakemler tarafından gözlemlendiği takdirde, ilgili takımın
antrenörüne uyarıda bulunacaktır, Hareket(ler)in tekrarı halinde, ilgili
kişi(ler)ye(e) derhal teknik faul verilecektir. Hakemler tarafından verilen
kararlar son karardır ve doğruluğu tartışılamaz veya göz ardı edilemez. 38.3
Tanım 38.3.1 Bir teknik faul, aşağıdaki örneklere sınırlı olmamakla birlikte,
temas içermeyen davranışlarla ilgili fauldür: • Hakemlerin uyarılarını dikkate
almamak. • Hakemlere, teknik komisere, masa görevlilerine, rakibe veya takım
sırasındaki kişilere saygısızca dokunmak. • Hakemlerle, teknik komiserle, masa
görevlileriyle veya rakiple saygısızca iletişim kurmak. • Seyirciyi rahatsız
etmek veya kışkırtmak amacıyla sözlü saldırıda bulunmak veya jest yapmak. •
Rakibi kızdırmak veya ellerini rakibinin gözlerinin önünde sallayarak görüşünü
engellemek. • Dirseklerini aşırı derecede sallamak. • Top sepetten geçtikten
sonra, bilerek topa dokunarak veya topun oyuna sokulmasını engelleyerek oyunu
geciktirmek. • Faul izlenimi yaratmak için kendisini yere atarak aldatmak. •
Smaç sırasındaki bir anlık çemberi tutma veya hakemin değerlendirmesine göre,
kendisini veya başka bir oyuncuyu sakatlıktan koruma amacı dışında, tüm
ağırlığını verecek şekilde çembere asılmak. • Savunma oyuncusu olarak son veya
tek serbest atışta, topa ve aksama müdahale etmek. Bu durumda, hücum takımı bir
(1) sayı kazanır ve savunma oyuncusuna verilen teknik faulün cezası uygulanır.
38.3.2 Antrenörün, antrenör yardımcısının, yedek oyuncunun, oyun dışı kalmış
oyuncunun veya takım görevlisinin hakemlerle, teknik komiserle, masa
görevlileriyle veya rakiple saygısızca iletişim kurması veya dokunması veya
oyunun akışını ve doğasını zedeleyici hareketlerde bulunması teknik faul
nedenidir. BASKETBOL OYUN KURALLARI ALTINCI KURAL – FAULLER TÜRKİYE
BASKETBOL FEDERASYONU 44 / 84 38.3.3 Bir antrenör aşağıdaki koşullara göre,
diskalifiye edilecektir: • Kişisel sportmenlik dışı davranışlarından dolayı iki
(2) teknik faul (‘C’) ile cezalandırılırsa. • Takım sırasındakilerin (antrenör
yardımcısı, yedek oyuncu, oyun dışı kalmış oyuncu veya takım görevlisi)
sportmenlik dışı davranışlarından dolayı üç (3) teknik faul (‘B’) veya biri
antrenöre verilen (‘C’) toplam üç (3) teknik faul ile cezalandırılırsa. 38.3.4
Bir antrenör Madde 38.3.3’e göre diskalifiye edilirse, sadece teknik faulün
cezası uygulanacak, ayrıca bir ceza verilmeyecektir. 38.4 Cezası 38.4.1 Eğer bir
teknik faul: • Oyuncuya verilirse, teknik faul oyuncunun hanesine oyuncu faulü
olarak kaydedilir ve takım faulü olarak kabul edilir. • Antrenöre verilirse
(‘C’), antrenör yardımcısı (‘B’), yedek oyuncu (‘B’), oyun dışı kalmış oyuncu
(‘B’) veya takım görevlisine verilirse (‘B’) olarak antrenöre yazılır, ancak
takım faulü olarak kabul edilmez. 38.4.2 Rakip, iki (2) serbest atış kullanır
ve: • Hakem masasının karşısındaki kenar çizginin orta noktasından topu oyuna
sokar. • Birinci periyotun başlaması için orta dairede hava atışı yapılır. Madde
39 Kavga 39.1 Tanım Kavga, iki ya da daha fazla rakip arasındaki (oyuncular,
yedek oyuncular, oyun dışı kalmış oyuncular, antrenörler, antrenör yardımcıları,
takım görevlileri) fiziksel saldırıdır. Bu madde, sadece bir kavga veya kavgayla
sonuçlanabilecek bir olay sırasında takım sırası bölgelerini terk eden yedek
oyuncular, oyun dışı kalmış oyuncular, antrenörler, antrenör yardımcıları ve
takım görevlileri ile ilgilidir. 39.2 Kural 39.2.1 Bir kavga veya kavgayla
sonuçlanabilecek olay sırasında takım sırası bölgesini terk eden yedek
oyuncular, oyun dışı kalmış oyuncular ve takım üyeleri diskalifiye
edileceklerdir. 39.2.2 Bir kavga veya kavgayla sonuçlanabilecek olay sırasında
sadece antrenör ve/veya antrenör yardımcısı olayların yatışması için hakemlere
yardımcı olmak amacıyla takım sırası bölgesini terk edebilirler. Bu durumda
antrenör ve/veya antrenör yardımcısı diskalifiye edilmeyecektir. 39.2.3 Antrenör
ve/veya antrenör yardımcısı takım sırası bölgesini terk ettiği halde olayların
yatışması için hakemlere yardım etmez veya yardım etmeyi denemezse diskalifiye
edilecektir. 39.3 Cezası 39.3.1 Takım sırası bölgesini terk etmelerinden dolayı
antrenörlere, antrenör yardımcılarına, yedek oyunculara, oyun dışı kalmış
oyunculara ve takım görevlilerine verilen diskalifiye edici faul sayısına
bakılmaksızın, antrenörün hanesine sadece bir adet teknik faul (‘B’) olarak
işlenir. BASKETBOL OYUN KURALLARI ALTINCI KURAL – FAULLER TÜRKİYE
BASKETBOL FEDERASYONU 45 / 84 39.3.2 Bu kurala göre, her iki takımın üyeleri
diskalifiye edilmişse ve uygulanacak başka faul cezaları yoksa, oyun aşağıdaki
gibi devam eder. Kavgadan dolayı yaklaşık olarak aynı zamanda oyun durmuşsa: •
Sayı varsa, sayı yiyen takım topu dip çizginin herhangi bir yerinden oyuna
sokar. • Top bir takımın kontrolündeyse veya bir takım topu kontrol etme hakkına
sahipse, o takım hakem masasının karşısındaki kenar çizginin orta noktasından
topu oyuna sokar. • Top hiçbir takımın kontrolünde değilse veya hiçbir takım
topa sahip olma hakkına sahip değilse, hava atışı durumu doğar. 39.3.3
Diskalifiye edici fauller B.8.3’te gösterildiği gibi kaydedilir ve takım faulü
olarak kabul edilmez. 39.3.4 Kavgadan önceki faullerin cezaları Madde 42’ye
(Özel Durumlar) göre uygulanır. BASKETBOL OYUN KURALLARI YEDİNCİ KURAL – GENEL
KOŞULLAR TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 46 / 84 YEDİNCİ KURAL- GENEL
KOŞULLAR Madde 40 Oyuncunun 5. faulü 40.1 Bir oyuncu kişisel ve/veya teknik
olarak beş (5) faul hakkını doldurduğunda, durum hakemler tarafından oyuncuya
bildirilecek ve oyuncu oyunu hemen terk edecektir. Bu oyuncunun yerine otuz (30)
saniye içinde başka bir oyuncu oyuna girecektir. 40.2 Daha önce beşinci faulünü
doldurmuş olan oyuncunun yapacağı fauller, oyun dışı kalmış oyuncunun faulü
olarak kabul edilir ve sayı cetvelinde antrenöre (‘B’) olarak işlenir. Madde 41
Takım faulleri: Cezası 41.1 Tanım 41.1.1 Bir takım bir periyotta, dört (4) takım
faulünü doldurduğunda, takım faul cezası oluşur. 41.1.2 Oyun aralarında yapılan
takım faulleri, bir sonraki periyot veya uzatma periyotunun içinde yapılmış gibi
değerlendirilecektir. 41.1.3 Uzatma periyotunda meydana gelen tüm fauller
dördüncü periyotta yapılmış gibi değerlendirilecektir. 41.2 Kural 41.2.1 Bir
takımın, takım faul cezası dolduğunda, daha sonra atış halinde olmayan rakip
oyunculara yapılacak kişisel fauller, topun oyuna sokulması yerine iki (2)
serbest atışla cezalandırılacaktır. 41.2.2 Topu kontrol eden veya kontrol etme
hakkına sahip olan takımın bir oyuncusu kişisel faul yaparsa, oyun rakibin topu
oyuna sokması ile başlayacaktır. Madde 42 Özel durumlar 42.1 Tanım Aynı duran
saat periyotunda bir faul veya ihlal kararından sonra, başka faul(ler)ün(in)
verilmesiyle özel durum oluşur. 42.2 Uygulama 42.2.1 Bütün fauller kaydedilir ve
cezaları belirlenir. 42.2.2 Faullerin hangi sıra ile yapıldığı belirlenir.
42.2.3 Her iki takıma karşı eşit cezalar ve çift faul cezaları birbirini
götürür. Cezalar birbirini götürdüğünden fauller olmamış gibi kabul edilir.
42.2.4 Topu oyuna sokma hakkı, varsa en son uygulanacak cezada uygulanır, aksi
halde iptal edilir. 42.2.5 Top, ilk veya tek serbest atış veya topun oyuna
sokulması için canlanmışsa, artık bu ceza, diğer bir ceza ile birbirini
götürmede kullanılamaz. 42.2.6 Kalan bütün cezalar, meydana geliş sırasına göre
uygulanır. 42.2.7 Cezaların iptalinden sonra, uygulanacak ceza kalmamışsa oyun
şu şekilde devam eder. Yaklaşık olarak, ilk kural dışı hareketle aynı zamanda
olmuşsa: BASKETBOL OYUN KURALLARI YEDİNCİ KURAL – GENEL KOŞULLAR TÜRKİYE
BASKETBOL FEDERASYONU 47 / 84 • Sayı varsa, sayı yiyen takım topu dip çizginin
herhangi bir yerinden oyuna sokar. • Top bu sırada bir takımın kontrolündeyse
veya topu bir takımın kontrol etme hakkı varsa, bu takım, kurallara aykırılığın
olduğu yere en yakın sınır çizgisi dışından topu oyuna sokar. • Top bu sırada
hiçbir takımın kontrolünde değilse ve hiçbir takımın topu oyuna sokma hakkı
yoksa, hava atışı durumu doğar. Madde 43 Serbest atışlar 43.1 Tanım 43.1.1 Bir
serbest atış, bir oyuncuya serbest atış çizgisinin gerisinden ve yarım dairenin
içinden, bir müdahale olmadan, bir (1) sayı atması için verilmiş bir fırsattır.
43.1.2 Bir serbest atış serisi, tek bir faulün cezası için uygulanan tüm serbest
atışlardan ve/veya topu oyuna sokma hakkından oluşur. 43.2 Kural 43.2.1 Kişisel
faul kararı verilmiş ve serbest atış(lar)la cezalandırılmışsa: • Faule maruz
kalan oyuncu serbest atış(lar)ı kullanır. • Bu oyuncunun değiştirilmesi istense
bile, oyunu terk etmeden önce serbest atış(lar)ı kullanır. • Bu oyuncu,
sakatlık, beşinci faul veya diskalifiye nedeniyle oyunu terk etmek durumunda
kalmışsa, yerine giren oyuncu serbest atış(lar)ı kullanacaktır. Eğer yedek
oyuncu yoksa, sahadaki oyunculardan herhangi biri serbest atış(lar)ı kullanır.
43.2.2 Teknik faul verilmişse, diğer takımdan, antrenör tarafından belirlenen
herhangi bir oyuncu serbest atış(lar)ı kullanır. 43.2.3 Serbest atışı kullanan
oyuncu: • Yarım dairenin içinde, serbest atış çizgisinin gerisinde yer
almalıdır. • Topun sepete üstten girmesi veya çembere çarpması koşuluyla, atışı
istediği şekilde yapabilir. • Hakem topu kendisine verdikten sonra beş (5)
saniye içinde topu elinden çıkarmalıdır. • Top sepetten geçmeden veya çembere
dokunmadan önce serbest atış çizgisine basmamalı veya kısıtlamalı alana
girmemelidir. • Atış sırasında aldatma hareketi yapmamalıdır. 43.2.4 Serbest
atış ribaunt kulvarlarındaki oyuncular kendilerine ait olan yerlere sırayla
dizilirler. ( 6). Serbest atışlar sırasında bu oyuncular: • Kendilerine ait
olmayan serbest atış ribaunt kulvarlarını işgal edemezler. • Top serbest atışı
kullanan oyuncunun elini terk etmeden önce kısıtlamalı alana, tarafsız bölgeye
giremezler veya serbest atış kulvarlarını terk edemezler. • Serbest atışı
kullanan oyuncunun rakipleri, atışı kullanan oyuncuyu şaşırtıcı hareketler
yapamazlar. BASKETBOL OYUN KURALLARI YEDİNCİ KURAL – GENEL KOŞULLAR
TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 48 / 84 6 - Serbest atış sırasında oyuncuların
pozisyonu 43.2.5 Ribaunt kulvarında dizilmeyen oyuncular, top çembere çarpana
veya serbest atış sonuçlanana kadar serbest atış çizgisinin uzantısı ve 3-sayı
çizgisinin gerisinde bekleyeceklerdir. 43.2.6 Serbest atış(lar)ı başka serbest
atış setleri takip edecekse veya top dışarıdan oyuna sokulacaksa, bütün
oyuncular serbest atış çizgisinin uzantısının ve 3-sayı çizgisinin gerisinde yer
bekleyeceklerdir. Madde 43.2.3, 43.2.4, 43.2.5 ve 43.2.6’ya uyulmaması ihlaldir.
43.3 Cezası 43.3.1 İhlali serbest atışı kullanan oyuncu yaparsa: • Sayı olmuşsa,
sayılmaz. • Diğer oyuncuların ihlali, serbest atışı kullanan oyuncunun yaptığı
ihlalden hemen önce veya yaklaşık olarak aynı zamandaysa, serbest atış kullanan
oyuncunun yapmış olduğu ihlal değerlendirilir, diğeri dikkate alınmaz. Başka
serbest atış(lar) veya topu oyuna sokma cezası uygulanmayacaksa, top rakip
tarafından serbest atış çizgisinin uzantısından oyuna sokulur. 43.3.2 Serbest
atış başarılıysa ve ihlali serbest atışı kullanan oyuncu dışında bir oyuncu
yapmışsa: • Sayı olmuşsa, sayılır. • İhlal dikkate alınmaz. İhlal son veya tek
serbest atışta olmuşsa, top rakip tarafından dip çizginin herhangi bir yerinden
oyuna sokulur. 43.3.3 Serbest atış başarılı değilse ve ihlal: • Son veya tek
serbest atışta, serbest atışı kullanan oyuncunun takım arkadaşı tarafından
yapılırsa ve bu takımın daha sonra topa sahip BASKETBOL OYUN KURALLARI YEDİNCİ
KURAL – GENEL KOŞULLAR TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 49 / 84 olma hakkı
yoksa, top rakip tarafından serbest atış çizgisinin uzantısından oyuna sokulur.
• Serbest atışı kullanan takımın rakibi tarafından yapılırsa, serbest atışı
kullanan oyuncuya yeni bir atış hakkı verilir. • Son veya tek serbest atışta her
iki takımın oyuncuları tarafından yapılırsa, hava atışı durumu doğar. Madde 44
Düzeltilebilir hata 44.1 Tanım Hakemler, sadece aşağıda belirtilen kuralların
yanlışlıkla uygulanmaması durumunda, hataları düzeltebilirler: • Hak edilmeyen
serbest atış(lar) verilmesi. • Hak edilen serbest atış (ların) verilmemesi. •
Yanlışlıkla sayı(lar) verilmesi veya sayı(lar)nın(ın) iptal edilmesi. • Yanlış
oyuncunun serbest atışı(ları) kullanmasına izin verilmesi. 44.2 Genel Uygulama
44.2.1 Yukarıda belirtilen hataların düzeltilebilmesi için, hata, hakemler,
varsa, teknik komiser veya masa görevlileri tarafından, hatadan sonra saat
çalışırken ilk ölü top sonrasında, top yeniden canlanmadan önce, fark edilmiş
olmalıdır. 44.2.2 Bir hakem, düzeltilebilir hatanın farkına varınca, takımlardan
hiçbirini dezavantajlı duruma düşürmemek koşuluyla oyunu durdurabilir. 44.2.3
Hatanın olduğu süre ile hatanın fark edildiği süre arasında verilen fauller,
sayılar, geçen süre ve diğer bütün aktiviteler iptal edilemez. 44.2.4 Bu
kurallarda aksi belirtilmedikçe, hatanın düzeltilmesinden sonra oyun, hatanın
düzeltilmesi için oyunun durdurulduğu yerden devam edecektir. Top, hatanın
düzeltilmesi için oyun durdurulduğunda topa sahip olma hakkı olan takıma
verilecektir. 44.2.5 Düzeltilebilir bir hata fark edildiğinde: • Hatanın
düzeltilmesi ile ilgili olan oyuncu legal bir değişiklikten dolayı takım
sırasındaysa (diskalifiye edildiğinden veya beşinci faulünü aldığından dolayı
değil),hatanın düzeltilmesi için oyuna tekrar girmelidir. (bu durumda oyuncu
statüsüne geçer). Hatanın düzeltilmesi işlemi gerçekleştikten sonra, bu oyuncu,
eğer tekrar legal bir oyuncu değişikliği isteği yoksa, oyunda kalabilir veya
legal bir oyuncu değişikliği isteği ile oyunu terk edebilir. • Eğer bu oyuncu
beşinci faulünü aldığından veya diskalifiye edildiğinden dolayı değiştirildiyse,
bu oyuncunun yerine giren oyuncu, hatanın düzeltilmesi işlemine katılır. 44.2.6
Düzeltilebilir hatalar başhakem maç kağıdını imzalandıktan sonra düzeltilemez.
44.2.7 Sayı ve süre görevlisinin skor, faul sayısı, mola sayısı ve kullanılan ve
kalan süreyle ilgili hataları başhakem maç kağıdını imzalayana kadar, hakemler
tarafından düzeltilebilir. BASKETBOL OYUN KURALLARI YEDİNCİ KURAL – GENEL
KOŞULLAR TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 50 / 84 44.3 Özel uygulamalar
44.3.1 Hak edilmeyen serbest atış(lar)ın verilmesi: Hata sonucu verilen serbest
atış(lar) iptal edilir ve oyun şu şekilde devam eder: • Hatanın meydana
gelmesinden sonra oyun saati çalışmamışsa, top, serbest atışları iptal edilen
takıma serbest atış çizgisinin uzantısından oyuna sokması için, verilir. •
Hatadan sonra oyun saati çalışmışsa ve: • Hata fark edildiğinde topu kontrol
eden veya kontrol etme hakkı olan takım, hata olduğunda topu kontrol etmekte
olan takımsa, veya • Hata fark edildiğinde top hiçbir takımın kontrolünde
değilse, top hata olduğunda topu kontrol etme hakkı olan takım tarafından oyuna
sokulur. • Oyun saati çalışmış ve hata fark edilmişse; bu sırada topu kontrol
eden veya kontrol etme hakkı olan takım, hata meydana geldiğinde topu kontrol
eden takımın rakibiyse, hava atışı durumu doğar. • Oyun saati çalışmış ve hata
fark edilmişse; bu sırada serbest atışı içeren faul kararı verilmişse, serbest
atış(lar) attırılır ve top, oyuna sokması için, hatanın meydana geldiği sırada
topu kontrol etmekte olan takıma verilir. 44.3.2 Hak edilmiş serbest atış(lar)ın
verilmemesi: • Hata olduktan sonra topun kontrolü değişmemişse hata düzeltilir
ve normal serbest atışlardan sonra oyun devam eder. • Serbest atışları
kullanması gereken takım, aynı hücumda sayı atmayı başarmışsa, hata dikkate
alınmaz, oyun devam eder. 44.3.3 Yanlış oyuncunun serbest atış(lar)ı atmasına
izin verilmesi: Hata sonucu attırılan serbest atış(lar) iptal edilir ve eğer,
başka ihlallerden kaynaklanan cezalar yoksa, top rakip tarafından serbest atış
çizgisi uzantısından oyuna sokulur. BASKETBOL OYUN KURALLARI SEKİZİNCİ KURAL –
HAKEMLER, MASA GÖREVLİLERİ, TEKNİK KOMİSER: GÖREV VE YETKİLERİ TÜRKİYE
BASKETBOL FEDERASYONU 51 / 84 SEKİZİNCİ KURAL – HAKEMLER, MASA GÖREVLİLERİ,
TEKNİK KOMİSER: GÖREVLERİ VE YETKİLERİ Madde 45 Hakemler, masa görevlileri ve
teknik komiser 45.1 Hakemler, bir başhakem ve bir veya iki yardımcı hakemden
oluşur. Onlara masa görevlileri ve varsa, teknik komiser yardım eder. 45.2 Masa
görevlileri; sayı görevlisi, yardımcı sayı görevlisi, süre görevlisi ve 24
saniye görevlisinden oluşur. 45.3 Teknik komiser sayı ve süre görevlilerinin
arasına oturur. Oyun sırasında öncelikli görevi masa görevlilerini denetlemek ve
oyunun düzgün akışı için hakemlere yardımcı olmaktır. 45.4 Hakemlerin oyun
sahasında yer alan takımlarla herhangi bir şekilde ilişkisi olamaz. 45.5
Hakemler, masa görevlileri ve teknik komiser, görevlerini kuralların öngördüğü
şekilde yerine getireceklerdir ve kuralları değiştirme hakları yoktur. 45.6
Hakemlerin üniforması hakem tişörtü, siyah pantolon, siyah çorap ve siyah
basketbol ayakkabısından oluşur. 45.7 Hakemler ve masa görevlileri bir örnek
giyineceklerdir. Madde 46 Hakemler: Görevleri ve yetkileri Başhakem: 46.1 Oyun
sırasında kullanılacak tüm donanımı kontrol eder ve onaylar. 46.2 Oyun saatini,
24 saniye cihazını, kronometreyi belirler ve masa görevlileri ile tanışır. 46.3
Ev sahibi takım tarafından sağlanan kullanılmış, minimum iki (2) top seçer. Ev
sahibi takımın sağladığı toplar uygun değilse, uygun olan en iyi kalitedeki
başka bir topu, maç topu olarak seçer. 46.4 Diğer oyuncuların yaralanmalarına
neden olabilecek nesneler kullanılmasına izin vermez. 46.5 Birinci periyotun
başlaması için hava atışını yapar, diğer periyotların başlaması için topun oyuna
sokulma işlemini yerine getirir. 46.6 Koşullar gerektiriyorsa, oyunu durdurur.
46.7 Bir takımın hükmen yenilgisine karar verebilir. 46.8 Oyun süresinin sonunda
veya gerek duyduğu herhangi bir zamanda sayı cetvelini kontrol eder. 46.9
Hakemlerin yönetimini ve oyunla ilgilerini sona erdirmek için, oyun süresi
bittikten sonra, sayı cetvelini onaylar ve imzalar. Hakemlerin yetkileri, oyunun
ilan edilen başlama saatinden yirmi (20) dakika önce oyun sahasına çıkmalarıyla
başlar ve oyun süresinin bittiği hakemler tarafından onaylandığında sona erer.
46.10 Sayı cetvelini imzalamadan önce, hükmen yenilgi, diskalifiye edici faul
veya oyuncular, antrenörler, antrenör yardımcıları veya takım görevlilerinin,
oyunun ilan edilen başlama saatinden yirmi (20) dakika BASKETBOL OYUN KURALLARI
SEKİZİNCİ KURAL – HAKEMLER, MASA GÖREVLİLERİ, TEKNİK KOMİSER: GÖREV VE YETKİLERİ
TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 52 / 84 öncesinde, veya oyun süresinin sonuyla
sayı cetvelinin onaylanıp imzalanmasına kadar geçen sürede yaptıkları
sportmenlik dışı davranışlarını sayı cetvelinin arkasına yazar. Bu durumda,
başhakem (varsa teknik komiser) detaylı bir raporu maçla ilgili organizasyon
kuruluşuna göndermelidir. 46.11 Gerekli gördüğü her durumda veya hakemler
arasında anlaşmazlık olduğunda son kararı verir. Son kararı verirken, yardımcı
hakem(ler)e, varsa, teknik komisere ve/veya masa görevlilerine danışabilir.
46.12 Eğer varsa, sayı cetvelini imzalamadan önce, her periyotun veya uzatma
periyotunun sonunda yapılan son atışın oyun süresi içinde olup olmadığına karar
vermek için gerekli teknik ekipmanı, onaylama ve kullanma hakkına sahiptir.
46.13 Kurallarda açıkça belirtilmemiş tüm konularda karar verme yetkisine
sahiptir. Madde 47 Hakemler: Görevleri ve yetkileri 47.1 Hakemler, hakem masası,
takım sıraları ve çizgilerin hemen gerisindeki alan dahil olmak üzere, saha
çizgilerinin içinde veya dışında, kurallara aykırı olan konularda karar verme
yetkilerine sahiptir. 47.2 Hakemler kurallara aykırı durum olduğunda, bir
periyot sona erdiğinde veya oyunu durdurmaya gerekli gördüklerinde düdük
çalarlar. Başarılmış bir atış, başarılmış bir serbest atış veya topun
canlanmasından sonra düdük çalmazlar. 47.3 Hakemler kişisel temas veya ihlal
değerlendirmelerinde, şu prensipleri dikkate alacaktır: • Kuralların ruhu ve
amacı ve oyunun doğruluğuna destek verme ihtiyacı. • ‘Avantaj/dezavantaj’
kavramının uygulanmasının kararlılığı, bu şekilde hakemlerin, oyuncuya avantaj
sağlamayan, rakibini dezavantajlı duruma düşürmeyen kişisel temasları gereksiz
yere cezalandırarak oyunun akışını durdurmamaya gayret etmesi. • Her bir maçta
sağduyulu davranma, oyuncuların yeteneklerini ve davranışlarını dikkate alma ve
oyunu yönetme kararlılığı. • Oyunun kontrolü ve oyunun akışı arasındaki dengeyi
sağlama kararlılığı, oyuna katılanların ne yapmak istediklerini ve oyun için
neyin doğru olduğunu ‘hissetme’. 47.4 Takımlardan biri itiraz ederse, başhakem
(varsa, teknik komiser) oyun süresinin bitiminden itibaren bir saat içinde,
itirazı maçla ilgili organizasyon kuruluşuna bildirir. 47.5 Bir hakem
sakatlanırsa veya başka bir nedenle oyunu yönetemezse, beş (5) dakika beklenir.
Aynı seviyede başka bir hakemin, sakatlanan hakemin yerine geçme imkanı
bulunmuyorsa, diğer hakem maçın sonuna kadar tek başına görev yapar. Devam
edemeyecek hakemin yerine değişiklik yapılacaksa, sahada tek kalan hakem, varsa,
teknik komiserle görüştükten sonra kararını verir. 47.6 Tüm uluslararası
maçlarda, bir kararın açıklanması için sözlü iletişim BASKETBOL OYUN KURALLARI
SEKİZİNCİ KURAL – HAKEMLER, MASA GÖREVLİLERİ, TEKNİK KOMİSER: GÖREV VE YETKİLERİ
TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 53 / 84 gerekirse, İngilizce dili kullanılır. 47.7
Bir hakem, görevleriyle sınırlı olarak karar verme yetkisine sahiptir, ancak,
bir hakemin, diğer hakem(ler)in verdiği kararı yok sayma veya kararından dolayı
sorgulama yetkisi yoktur. Madde 48 Sayı görevlisi ve yardımcı sayı görevlisi:
Görevleri 48.1 Sayı görevlisine bir sayı cetveli sağlanır ve sayı görevlisi
aşağıdakileri sayı cetveline kaydeder: • Oyuna başlayan tüm oyuncuların ve oyuna
sonradan giren yedek oyuncuların isim ve numaraları. Oyuna başlayan beş (5)
oyuncu, oyuncu değişikliği veya oyuncu numaraları ile ilgili kurallara aykırı
bir durum fark ettiğinde durumu derhal en yakın hakeme bildirir. • Sahadan ve
serbest atıştan yapılan sayıları kaydederek sayıların kronolojik özetini yazar.
• Oyunculara verilen fauller. Bir oyuncu beşinci faulünü aldığında sayı
görevlisi derhal hakeme durumu bildirir. Antrenörlere verilen teknik faulleri
kaydeder ve antrenörün diskalifiye olması gerektiğinde derhal hakemlere durumu
bildirir. Aynı şekilde, bir oyuncu iki sportmenlik dışı faul aldığında, durumu
hakemlere bildirir. • Molalar. Bir takım mola talebinde bulunursa, ilk mola
fırsatı olduğunda hakemleri haberdar eder ve devrede veya uzatma periyotunda
molası biten takımın antrenörüne, bir hakem vasıtasıyla durumu bildirir. • Topu
oyuna sokma sırasına göre ok yönünü değiştirir. Takımlar ikinci devre için
sepetleri değiştireceklerinden, birinci devre bittiğinde hemen topu oyuna sokma
sırasını gösteren okun yönünü değiştirir. 48.2 Sayı görevlisi ayrıca: • Oyuncu
faul göstergesini her iki antrenörün göreceği şekilde kaldırarak oyuncu faulünü
gösterir. • Bir takımın bir periyottaki dördüncü takım faulünden sonra, top
canlanınca, hakem masasının o takımın sırasına yakın olan tarafına, takım faul
göstergesini koyar. • Oyuncu değişikliklerini gerçekleştirir. • Sesli işaretini
sadece top öldüğünde ve yeniden canlanmadan önce verir. Sesli işareti oyun
süresini ve oyunu durdurmaz veya topun ölmesine neden olmaz. 48.3 Yardımcı sayı
görevlisi skorborda gerekli bilgileri işler ve sayı görevlisine yardım eder.
Skorbord ile sayı cetveli arasında çözüme kavuşturulamayan uyumsuzluk olması
durumunda, sayı cetveli esas alınacak ve skorbord ona göre düzeltilecektir. 48.4
Eğer, sayı görevlisinin hata yaptığı fark edilirse: • Oyun sırasında, sesli
işaret vermek için topun ölmesini beklemelidir. • Oyun süresinin bitmesinden
sonra ve sayı cetvelinin başhakem tarafından imzalanmasından önce, maçın nihai
sonucunu etkilese bile, hata düzeltilebilir. BASKETBOL OYUN KURALLARI SEKİZİNCİ
KURAL – HAKEMLER, MASA GÖREVLİLERİ, TEKNİK KOMİSER: GÖREV VE YETKİLERİ
TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 54 / 84 • Sayı cetveli başhakem tarafından
imzaladıktan sonra hata düzeltilemez. Bu durumda, başhakem veya varsa, teknik
komiser detaylı bir raporu maçla ilgili organizasyon kuruluşuna gönderir. Madde
49 Süre görevlisi: Görevleri 49.1 Süre görevlisine bir oyun saati ve bir
kronometre sağlanır ve süre görevlisi: • Oyun, mola ve oyun aralarının süresini
tutar. • Periyotun sonunda oyun süresinin bittiğini belirten, yüksek sesli ve
otomatik sesli işareti verir. • Sesli işareti çalışmaz veya duyulmazsa,
hakemleri uyarmak için her yolu dener. • Üçüncü periyotun başlamasına üç (3)
dakika kaldığını hakemlere ve takımlara bildirir. 49.2 Süre görevlisi; oyun
süresini aşağıdaki koşullara göre ayarlar: • Oyun saatini şu durumlarda
başlatır: - Hava atışı sırasında, sıçrayanlardan birisi tarafından topa legal
olarak temas edildiğinde. - Başarısız son veya tek serbest atıştan sonra ve top
canlı kalmaya devam ederse, oyun sahasında, top ilk oyuncuya temas ettiğinde
veya bir oyuncu tarafından topa temas edildiğinde. - Top dışarıdan oyuna
sokulurken, oyun sahasında, top ilk oyuncuya temas ettiğinde veya legal olarak
bir oyuncu tarafından topa temas edildiğinde. • Oyun saatini şu durumlarda
durdurur: - Bir periyotun süresi sona erdiğinde. - Top canlıyken bir hakem düdük
çaldığında. - Mola isteyen takım sayı yediğinde. - Dördüncü periyotun veya
uzatma periyotunun son iki (2) dakikası içinde sayı olduğunda. - Top bir takımın
kontrolündeyken yirmi dört saniye cihazı sesli işaret verdiğinde. 49.3 Süre
görevlisi mola için aşağıdaki ayarlamaları yapar: • Hakem düdüğünü çaldığında ve
mola işaretini verdiğinde, hemen mola saatini başlatır. • Mola süresinin elli
(50) saniyesi geçtikten sonra sesli işaretini verir. • Mola süresi bittiğinde
sesli işaretini verir. 49.4 Süre görevlisi oyun arası için aşağıdaki
ayarlamaları yapar: • Bir periyot sona erdiğinde hemen oyun arası için saati
başlatır. • Birinci ve üçüncü periyotların başlamasına üç (3) dakika, bir (1)
dakika otuz (30) saniye kaldığında sesli işaretini verir. • İkinci, dördüncü ve
her bir uzatma periyotunun başlamasına otuz (30) saniye kala sesli işaretini
verir. BASKETBOL OYUN KURALLARI SEKİZİNCİ KURAL – HAKEMLER, MASA GÖREVLİLERİ,
TEKNİK KOMİSER: GÖREV VE YETKİLERİ TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 55 / 84 •
Oyun arası sona erdiğinde, sesli işaretini verir ve derhal oyun saatini
durdurur. Madde 50 24 saniye görevlisi: Görevleri Yirmi dört saniye görevlisine
yirmi dört saniye cihazı sağlanır ve yirmi dört saniye görevlisi: 50.1 Bir takım
oyun sahasında canlı bir topun kontrolünü elde ettiğinde kaldığı yerden veya
yeniden başlatır. 50.2 Aşağıdaki durumlarda yirmi dört (24) saniye cihazını
durdurur ve başa alır, cihazda görüntü olmaz: • Hakem bir faul veya ihlal için
düdük çalarsa. • Top sepetten geçerse. • Çemberle arkalık arasında sıkışıp
kalmadıkça, top rakibin çemberine değerse. • Topu kontrol etmeyen takımla ilgili
bir nedenle oyun durdurulursa. • Rakipleri dezavantajlı duruma düşmedikçe, her
iki takımla ilgili olmayan bir nedenle oyun durdurulursa. 50.3 Yirmi dört (24)
saniye cihazını, görüntü olacak şekilde, başa alır ve bir takım oyun sahasında
canlı bir topun kontrolünü elde ettiğinde çalıştırır. Topa bir rakibin sadece
temas etmesi ve yine aynı takımın kontrolünde kalması, yeni yirmi dört saniye
süresini başlatmaz. 50.4 Aşağıdaki nedenlerden dolayı önceden topu kontrol eden
takım, topu oyuna sokacaksa yirmi dört (24) saniye aygıtını durdurur, ancak başa
almaz: • Topun saha dışına çıkarsa. • Topu kontrol eden takımdan bir oyuncunun
sakatlanırsa. • Hava atışını durumu doğarsa. • Çift faul olursa. • Eşit
ağırlıktaki cezalar birbirini götürürse. 50.5 Bir takım canlı bir topun
kontrolünü ele geçirirse ve periyotun bitmesine yirmi dört (24) saniyeden daha
az bir süre kalmışsa, 24 saniye aygıtını durdurur ve kapatır. Yirmi dört saniye
cihazının sesli işareti oyun saatini veya oyunu durdurmaz veya takımlardan biri
topu kontrol etmiyorsa, topun ölmesine neden olmaz. BASKETBOL OYUN KURALLARI A
–HAKEM İŞARETLERİ TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 56 / 84 A – HAKEM
İŞARETLERİ A.1 Aşağıda gösterilen el işaretleri resmi hakem işaretleri olup
hakemlerin bu işaretleri kullanmaları zorunludur. A.2 Masa görevlileri de bu
işaretleri bilmelidir. I. SAYILAR II. SAAT İLE İLGİLİ III. İDARİ BASKETBOL OYUN
KURALLARI A –HAKEM İŞARETLERİ TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 57 / 84 IV.
İHLALLER BASKETBOL OYUN KURALLARI A –HAKEM İŞARETLERİ TÜRKİYE BASKETBOL
FEDERASYONU 58 / 84 V. OYUNCU FAULÜNÜN MASAYA BİLDİRİLMESİ (3 basamak) BASAMAK 1
– OYUNCUNUN NUMARASINI GÖSTERMEK BASKETBOL OYUN KURALLARI A –HAKEM İŞARETLERİ
TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 59 / 84 BASAMAK 2 – FAULÜN TİPİ BASKETBOL OYUN
KURALLARI A –HAKEM İŞARETLERİ TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 60 / 84
BASAMAK 3 – VERİLEN SERBEST ATIŞ SAYISI OYUNUN YÖNÜ BASKETBOL OYUN KURALLARI A
–HAKEM İŞARETLERİ TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 61 / 84 VI. SERBEST ATIŞ
UYGULAMASI (2 Basamak) BASAMAK 1 – KISITLAMALI ALANIN İÇİNDE BASAMAK 2 –
KISITLAMALI ALANIN DIŞINDA 7 Hakem işaretleri BASKETBOL OYUN KURALLARI B –SAYI
CETVELİ TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 62 / 84 B – SAYI CETVELİ 8 - Sayı
Cetveli BASKETBOL OYUN KURALLARI B –SAYI CETVELİ TÜRKİYE BASKETBOL
FEDERASYONU 63 / 84 B.1 FIBA Teknik Komitesi tarafından onaylanan sayı cetveli
8’de gösterilmektedir. B.2 Resmi Sayı Cetveli her biri farklı renklerde
kağıtlara basılmış, bir orijinal ve üç kopyadan oluşur. Beyaz kağıda basılı,
orijinal, FIBA içindir. Mavi kağıda basılı, ilk kopya, yarışmanın
organizatörleri, pembe olan, ikinci kopya, kazanan takım, sarı olan, son kopya,
ise kaybeden takım içindir. Not: 1. Sayı görevlisine, birini, birinci ve üçüncü
periyot, diğerini, ikinci ve dördüncü periyotlarda olmak üzere, iki ayrı renkte
kalem kullanması önerilir. 2. Sayı Cetveli elektronik olarak hazırlanabilir ve
doldurulabilir. B.3 Oyun başlamadan minimum 20 dakika önce, sayı görevlisi sayı
cetvelini aşağıdaki şekilde hazırlar: B.3.1 İki takımın isimleri sayı cetvelinin
tepesindeki boşluklara yazılır. Birinci takım her zaman ev sahibi takım
olacaktır. Turnuvalarda veya tarafsız sahalarda oynanan maçlarda, ilk takım,
programa ismi ilk yazılan takımdır. Birinci takım 'A' takımı, ikinci takım 'B'
takımı olacaktır. B.3.2 Sayı görevlisi daha sonra aşağıdakileri sayı cetveline
yazar: • Yarışmanın türü. • Maçın numarası. • Maçın tarihi, saati ve oynanacağı
yeri. • Başhakem ve yardımcı hakem(ler)in isimleri. 9. Sayı Cetvelinin Üst Kısmı
B.3.3 Sayı görevlisi daha sonra, antrenörden veya temsilcisinden temin ettiği
takım listesini kullanarak, her bir takımın üyelerinin isimlerini yazar. ‘A’
takımı sayı cetvelinin üst kısmına, ‘B’ takımıysa alt kısmına yazılır. B.3.3.1
Sayı görevlisi, ilk sütuna her oyuncunun lisans numarasını (son üç sayı) yazar.
Turnuvalarda oyuncuların lisans numaraları sadece takımlarının oynayacağı ilk
maçta yazılır. B.3.3.2 Sayı görevlisi, ikinci sütuna her oyuncunun soyadını ve
adının ilk harfini, BÜYÜK HARFLER ile maçta giyeceği numaranın yanına yazar.
Takım kaptanının isminin yanına (CAP) ibaresi yazılır. BASKETBOL OYUN KURALLARI
B –SAYI CETVELİ TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 64 / 84 B.3.3.3 Eğer bir
takım on iki’den (12) az oyuncu bildiriminde bulunursa, sayı görevlisi maça
çıkmayacak oyuncu(lara)ya ait lisans numarası, isim ve numara, vb. boşluklarını
bir çizgiyle kapatır. B.3.4 Her takıma ait bölümün en alt kısmına, sayı
görevlisi, o takımın antrenör ve antrenör yardımcısının soyadlarını ve
isimlerinin ilk harflerini BÜYÜK HARFLER ile yazar. B.4 Oyundan minimum 10
dakika önce, her iki antrenör: B.4.1 Takım üyelerinin isim ve numaralarını
onaylar. B.4.2 Antrenör ve antrenör yardımcısının isimlerini onaylar. B.4.3
Oyuna başlayacak beş (5) oyuncuyu, oyuncu numaralarının yanındaki ‘oyuna giren
oyuncu’ sütununa küçük bir ‘x’ işareti koyarak gösterir. B.4.4 Sayı cetvelini
imzalar. Yukarıdaki bilgileri ilk olarak ‘A’ Takımı antrenörü verir. B.5 Oyunun
başında, sayı görevlisi her bir takımın oyuna başlayacak ilk beş (5) oyuncusunun
numarasının yanındaki ‘x’ işaretini daire içine alır. B.6 Oyun sırasında, sayı
görevlisi oyuna ilk kez giren yedek oyuncunun numarasının yanındaki ‘oyuna giren
oyuncu’ sütununa küçük bir ‘x’ işareti (daire içine almadan) koyar. 10: Sayı
cetvelinde takımlar BASKETBOL OYUN KURALLARI B –SAYI CETVELİ TÜRKİYE
BASKETBOL FEDERASYONU 65 / 84 B.7 Molalar B.7.1 Molalar, sayı cetveline takım
isminin altındaki uygun kutuya, her periyot ve uzatma periyotunda alındığı
dakika yazılarak kaydedilir. B.7.2 Her devre ve uzatma periyotunun sonunda
kullanılmayan kutular iki yatay paralel çizgiyle kapatılır. B.8 Fauller B.8.1
Oyuncu faulü, kişisel, teknik, sportmenlik dışı veya diskalifiye edici olabilir
ve oyuncunun aleyhine kaydedilir. B.8.2 Antrenör, antrenör yardımcısı, yedek
oyuncu ve takım görevlilerinin faulleri, teknik veya diskalifiye edici olabilir
ve antrenörün aleyhine kaydedilir. B.8.3 Tüm fauller şu şekilde kaydedilir:
B.8.3.1 Kişisel faul 'P' harfiyle kaydedilir. B.8.3.2 Oyuncuya verilen teknik
faul 'T' harfiyle kaydedilir. B.8.3.3 Antrenörün kişisel sportmenlik dışı
davranışı nedeniyle verilen teknik faul ‘C’ harfiyle kaydedilir. İkinci benzer
şekilde verilen teknik faul ‘C’ harfiyle ve kalan boşluğa ‘D’ harfiyle
kaydedilir. B.8.3.4 Antrenöre başka herhangi bir nedenle verilen teknik faul 'B'
harfiyle kaydedilir. B.8.3.5 Sportmenlik dışı faul ‘U’ harfiyle kaydedilir.
İkinci sportmenlik dışı faul ‘U’ harfiyle ve kalan boşluğa ‘D’ harfiyle
kaydedilir. B.8.3.6 Diskalifiye edici faul 'D' harfiyle kaydedilir. B.8.3.7
Serbest atış(lar) gerektiren herhangi bir faulde, 'P', 'T', 'C', 'B', 'U' veya
'D' harfinin yanına serbest atış sayısı (1, 2 veya 3) yazılır. B.8.3.8 Her iki
takıma, aynı ağırlıkta olan ve Madde 42’ye (Özel durumlar) göre cezaları iptal
edilen tüm fauller için 'P', 'T', 'C', 'B', 'U' veya 'D' nin yanına küçük bir
‘c’ harfi yazılır. B.8.3.9 Her bir periyotun sonunda, sayı görevlisi kullanılan
boşluklarla, kullanılmayan boşlukları kalın bir çizgiyle ayırır. Oyunun sonunda,
sayı görevlisi kalın bir yatay çizgiyle kalan boşlukları yok edecektir.
BASKETBOL OYUN KURALLARI B –SAYI CETVELİ TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 66
/ 84 B.8.3.10 Diskalifiye edici faul örnekleri: Takım sıra bölgesini terk eden
antrenörler, antrenör yardımcıları, yedek oyuncular, oyun dışı kalmış oyuncular
ve takım görevlilerine (Madde 39) verilen diskalifiye edici fauller aşağıdaki
gibi kaydedilir. Diskalifiye edilen kişiye ait kalan faul boşlukları ‘F’ ile
doldurulur. Sadece antrenör diskalifiye edilirse: Sadece antrenör yardımcısı
diskalifiye edilirse: Dört faulden az faulü olan bir yedek oyuncu diskalifiye
edilirse, kalan faul boşlukları ‘F’ ile doldurulur. Yedek oyuncunun beşinci
faulüyse, son faul boşluğuna ‘F’ kaydedilir. Beş faul alarak (oyundan
çıkarılmış) oyun dışı kalmış oyuncu diskalifiye edilirse, son faul kutusunun
yanına ‘F’ kaydedilir. F Yukarıda örnekleri verilen yedek oyuncular veya bir
takım görevlisi diskalifiye edilirse, antrenöre de bir teknik faul kaydedilir.
Not: Madde 39’a göre verilen teknik veya diskalifiye edici fauller, takım faulü
olarak sayılmamaktadır. B.8.3.11 Diskalifiye edilen bir yedek oyuncunun (Madde
39, hariç) faulü şu şekilde kaydedilir: ve BASKETBOL OYUN KURALLARI B –SAYI
CETVELİ TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 67 / 84 B.8.3.12 Diskalifiye edilen
bir yardımcı antrenörün (Madde 39, hariç) faulü şu şekilde kaydedilir: B.8.3.13
Beşinci faulünden sonra diskalifiye edilen bir oyuncunun (Madde 39, hariç) faulü
şu şekilde kaydedilir: D ve B.9 Takım faulleri B.9.1 Sayı cetvelinde, takım
faullerini kaydetmek üzere her periyot için dört boşluk (takım isminin hemen
altında ve oyuncuların isimlerinin üstünde) bulunmaktadır. B.9.2 Sayı görevlisi,
bir oyuncuya kişisel, teknik, sportmenlik dışı veya diskalifiye edici bir faul
verildiğinde, o oyuncunun takımının faul kutusuna büyük bir ‘X’ işareti koyarak
kaydeder. BASKETBOL OYUN KURALLARI B –SAYI CETVELİ TÜRKİYE BASKETBOL
FEDERASYONU 68 / 84 B.10 Devam eden skor B.10.1 Sayı görevlisi her bir takımın
sayılarını kronolojik devam eden sırayla yazar. B.10.2 Sayı cetvelinde devam
eden sayılar için dört sütun vardır. B.10.3 Her bir sütun dört sütuna
ayrılmıştır. Soldaki iki sütun 'A' takımı, sağdaki iki sütun 'B' takımı içindir.
Ortadaki sütun, her bir takımın devam eden sayıları (160 sayı) içindir. Sayı
Görevlisi: • İlk olarak, bir takımın toplam sayısının üzerine toplayarak yeni
toplam sayıyı, başarılı her sayı için diyagonal bir çizgiyle (/), başarılı her
serbest atış için içi dolu bir daireyle (.) kaydeder. • Sonra, yeni toplam
sayıyla aynı taraftaki boşluğa (yeni / veya . işaretinin yanına) sayıyı veya
serbest atışı başaran oyuncunun numarasını yazar. B.11 Devam eden skor: Ek
talimatlar B.11.1 Üç sayı atan oyuncunun numarası daire içine alınır. B.11.2 Bir
oyuncu kendi sepetine yanlışlıkla sayı atarsa, bu sayı rakibin oyun sahasında
yer alan kaptanına yazılır. B.11.3 Top sepete girmeden verilen sayılar (Madde 31
- Topa ve Aksama Müdahale), atış girişiminde bulunan oyuncuya yazılır. B.11.4
Her bir periyotun sonunda, sayı görevlisi, her bir takımın son sayısını kalın
bir daireyle (O), sayıyı içine alacak şekilde belirler ve bu sayının ve sayıyı
atan oyuncunun numarasının altına kalın bir çizgi çizer. B.11.5 Her bir
periyotun başında, sayı görevlisi sayıları kronolojik devam eden sayıyla,
kaldığı yerden tutmaya devam eder. B.11.6 Mümkün olan zamanlarda, sayı görevlisi
sayı cetvelindeki devam eden sayılarla skorborddaki sayıları kontrol eder. Eğer
bir farklılık varsa, ve kendi tuttuğu skor doğruysa, derhal skorbordun
düzeltilmesini sağlar. Bir şüphe varsa veya takımlardan birisi bu düzeltmeye
itiraz ederse, topun ilk öldüğü ve oyun saatinin durduğu anda durumu başhakeme
bildirir. B.12 Devam eden skor: Özet B.12.1 Oyunun sonunda, sayı görevlisi her
bir takımın son sayısının ve bu sayıyı yapan oyuncu numarasının altına iki yatay
kalın çizgi çeker. Ayrıca, devam eden skor sütununu, her bir takımın kalan
sayılarını silmek amacıyla, diyagonal bir çizgiyle kapatır. 11: Devam Eden Skor
BASKETBOL OYUN KURALLARI B –SAYI CETVELİ TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 69
/ 84 B.12.2 Her bir periyot sonunda, sayı görevlisi o periyotun skorunu, sayı
cetvelinin alt kısmındaki ilgili bölüme yazar. B.12.3 Oyunun sonunda, sayı
görevlisi son skoru ve kazanan takımın ismini yazar. B.12.4 Sayı görevlisi sonra
büyük harflerle kendi ismini ve daha sonra yardımcı sayı, süre ve yirmi dört
saniye görevlilerinin isimlerini sayı cetveline yazar. B.12.5 Yardımcı
hakem(ler)in de imzalamasından sonra, baş hakem sayı cetvelini son olarak
onaylar ve imzalar. Bu işlem hakemlerin yönetimini ve oyunla ilişkilerini sona
erdirir. 12: Özet Not: Kaptanlardan (CAP) birisi, itiraz için sayı cetvelini
(‘itiraz durumunda kaptanının imzası’ yazılı boşluğu kullanarak) imzalarsa, masa
görevlileri ve yardımcı hakem(ler), başhakem izin verinceye kadar salondan
ayrılamazlar. 13: Sayı Cetvelinin alt kısmı BASKETBOL OYUN KURALLARI C – İTİRAZ
PROSEDÜRÜ TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 70 / 84 C – İTİRAZ PROSEDÜRÜ Eğer,
resmi bir FIBA maçında, bir takım [başhakem veya yardımcı hakem(ler)]
hakemlerden birinin bir kararı veya oyun esnasında oluşan bir olay nedeniyle,
olumsuz etkilendiğine inanıyorsa, aşağıdaki şekilde hareket etmelidir: C.1 Takım
kaptanı, maçın sonunda derhal, başhakeme, takımının maçın sonucuna itiraz
ettiğini bildirir ve sayı cetvelindeki ‘itiraz durumunda kaptanın imzası’
bölümünü imzalar. Bu itirazın geçerli olabilmesi için, ulusal federasyonun veya
kulübün resmi yetkilisi itirazı yazılı belge olarak sunar. Bu işlem maçın
bitiminden sonra yirmi (20) dakika içerisinde yapılmalıdır. Ayrıntılı bir
açıklama gerekli değildir. Sadece: ‘X Ulusal Federasyonu (veya kulübü), X ve Y
takımları arasında oynanan maçın sonucuna itiraz etmektedir’ yazılması
yeterlidir. Ayrıca FIBA temsilcisine veya Teknik Komite Başkanına, 250 Amerikan
Dolarına eşdeğer bir tutarı depozito olarak verilmelidir. İtiraz eden Ulusal
Federasyon veya kulüp, maçın bitiminden sonra bir saat içerisinde resmi protesto
metnini FIBA temsilcisine veya Teknik Komite Başkanına sunmalıdır. Eğer itiraz
başvurusu kabul edilirse, depozito iade edilir. C.2 Başhakem maçın bitiminden
sonra bir saat içerisinde protesto edilen olayı FIBA temsilcisine veya Teknik
Komite Başkanına rapor etmelidir. C.3 İtiraz eden Ulusal Federasyon veya kulüp,
veya rakip Ulusal Federasyonu veya kulüp, Teknik Komitenin kararıyla aynı
görüşte değilse, kararı temyiz için Temyiz Jürisine başvurabilir. Bu başvurunun
geçerli olabilmesi için, yazılı başvuru Teknik Komitenin kararını bildirmesinden
sonra yirmi (20) dakika içerisinde yapılmalı ve 500 Amerikan Dolarına eşdeğer
bir tutar, depozito olarak yatırılmalıdır. Temyiz Jürisi son kararı verir ve bu
karar kesindir. C.4 Video kayıtları, film, resim veya diğer görsel, elektronik,
dijital, ve bunun gibi cihazlar: • Her periyot veya uzatma periyotunun sonunda
yapılan atışların, oyun saati içinde yapılıp yapılmadığına karar vermek için
kullanılabilir • Oyun sona erdikten sonra disiplin sorumluluğunu belirlemek için
veya öğretim (eğitim) amaçlı kullanılabilir. BASKETBOL OYUN KURALLARI D –
TAKIMLARIN SIRALAMASI TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 71 / 84 D – TAKIMLARIN
SIRALANMASI D.1 Prosedür Takımların sıralanması, kazandıkları – kaybettikleri
maçlara göre, kazandıkları her maç için iki (2) puan, kaybettikleri
(kendiliğinden yenilgi dahil) her maç için bir (1) puan ve hükmen yenildikleri
maç için sıfır (0) puan almalarıyla yapılır. D.1.1 Eğer sıralamada iki takım
aynı puana sahipse, aralarında yaptıkları maç(lar)ın sonu(çları)cu, sıralamayı
belirler. D.1.2 İki takım arasında yapılan maçlarda sayı averajı hala aynıysa,
sıralama her bir takımın grupta diğer takımlarla oynadığı tüm maçların
sonuçlarının sayı averajına göre belirlenir. D.1.3 Sıralamada ikiden fazla takım
eşit durumdaysa, sadece eşit durumda olan takımların kendi aralarında
oynadıkları maçların sonuçlarına göre, ikinci bir sıralama yapılır. D.1.4 İkinci
sıralama sonrasında hala eşit durumda olan takımlar varsa, sıralamayı belirlemek
için, eşit durumda olan takımların kendi aralarında oynadıkları maçların
sonuçlarına göre sayı averajı kullanılır. D.1.5 Eğer hala eşit durumda olan
takımlar varsa, grupta diğer takımlarla oynadıkları tüm maçların sonuçlarına
göre sayı averajı kullanılarak sıralama belirlenir. D.1.6 Yukarıdaki kriterlere
göre, herhangi bir aşamada, ikiden fazla sayıdaki eşit durumda takım sayısı,
eşit durumda olan iki takıma indirilebilirse, D.1.1 ve D.1.2 prosedürleri
uygulanır. D.1.7 Herhangi bir aşamada, hala ikiden fazla takımın eşitliği varsa,
D.1.3’den başlayarak prosedür tekrarlanır. D.1.8 Sayı averajı her zaman bölme
işlemi yapılarak hesaplanır. D.2 İstisna: Eğer bir yarışmada yalnızca üç takım
yer alıyorsa ve sıralama yukarıda belirtilen prosedürle yapılamıyorsa (bölmeyle
elde edilen sayı averajı eşitse), yapılan sayıların toplamı sıralamayı belirler.
Örnek: A, B, C arasındaki maçların sonuçları: A - B 82 - 75 A - C 64 - 71 B - C
91 - 84 Takım Maç Galibiyet Mağlubiyet Puan Sayı Sayı sayısı farkı averajı A 2 1
1 3 146 : 146 1.000 B 2 1 1 3 166 : 166 1.000 C 2 1 1 3 155 : 155 1.000 Bu
nedenle: Birinci B - 166 sayı yapmış İkinci C - 155 sayı yapmış Üçüncü A - 146
sayı yapmış BASKETBOL OYUN KURALLARI D – TAKIMLARIN SIRALAMASI TÜRKİYE
BASKETBOL FEDERASYONU 72 / 84 Yukarıdaki yöntemlerin uygulanmasına rağmen,
takımların eşitliği hala bozulmamışsa, son sıralamayı belirlemek için kura
çekilir. Kura yöntemini teknik komiser veya yetkili yerel makamlar belirler. D.3
Sıralama kuralı için başka örnekler: D.3.1 İki takım - eşit puanda ve aralarında
sadece bir maç oynamışlarsa. Takım Oyun Galibiyet Yenilgi Puan A 5 4 1 9 B 5 4 1
9 C 5 3 2 8 D 5 2 3 7 E 5 2 3 7 F 5 0 5 5 A ile B’nin arasındaki maçı kazanan
birinci, D ile E’ nin arasındaki maçı kazanan dördüncü olur. D.3.2 İki takım -
eşit puanda ve aralarında iki maç oynamışlarsa. Takım Oyun Galibiyet Yenilgi
Puan A 10 7 3 17 B 10 7 3 17 C 10 6 4 16 D 10 5 5 15 E 10 3 7 13 F 10 2 8 12 A
ile B arasındaki sonuçlar: D.3.2.1 A her iki maçı kazanır: Bu nedenle Birinci A
İkinci B D.3.2.2 Her bir takım bir maç kazanır: A – B 90 – 82 B – A 69 – 62 Sayı
farkı: A 152 – 151 B 151 – 152 Sayı averajı A 1.0066 B 0.9934 Bu nedenle Birinci
A İkinci B D.3.2.3 Her takım bir maç kazanır: A – B 90 – 82 B – A 70 – 62
BASKETBOL OYUN KURALLARI D – TAKIMLARIN SIRALAMASI TÜRKİYE BASKETBOL
FEDERASYONU 73 / 84 İki takım aynı sayı farkına (152 – 152) ve bölme sonucuyla
aynı sayı averajına (1.000) sahiptir. Sıralama, grupta oynadıkları tüm maçların
sonuçlarının sayı averajına göre belirlenir. D.3.3 İkiden fazla takım - eşit
puan: Takım Oyun Galibiyet Yenilgi Puan A 5 4 1 9 B 5 4 1 9 C 5 4 1 9 D 5 2 3 7
E 5 1 4 6 F 5 0 5 5 A, B, C arasındaki sonuç: A – B 82 – 75 A – C 77 – 80 B – C
88 – 77 Takım Oyun Galibiyet Yenilgi Puan Sayı Farkı Sayı Averajı A 2 1 1 3 159
– 155 1.0258 B 2 1 1 3 163 – 159 1.0251 C 2 1 1 3 157 – 165 0.9515 Bu nedenle
Birinci A İkinci B Üçüncü C Eğer üç takımın sayı averajlarında eşitlik varsa,
son sıralama grupta oynadıkları tüm maçların sonuçlarına göre belirlenir. D.3.4
İkiden fazla takım - eşit puan: Takım Oyun Galibiyet Yenilgi Puan A 5 3 2 8 B 5
3 2 8 C 5 3 2 8 D 5 3 2 8 E 5 2 3 7 F 5 1 4 6 İkinci sıralama, eşit durumda olan
takımların arasındaki maçların sonuçlarına göre belirlenir. BASKETBOL OYUN
KURALLARI D – TAKIMLARIN SIRALAMASI TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 74 / 84
İki olasılık vardır: I. II. Takım G M G M A 3 0 2 1 B 1 2 2 1 C 1 2 1 2 D 1 2 1
2 Durum I: Birinci A B, C, D’ nin sıralaması D.3.3 örneğindeki gibi uygulanır.
Durum II: A ile B ve C ile D’ nin sıralaması D.3.2 örneğindeki gibi uygulanır.
Geçerli bir neden olmadan, önceden belirlenmiş bir maça çıkmayan veya maçın sonu
gelmeden sahadan çekilen bir takım, maçı hükmen kaybeder ve sıralamada sıfır (0)
puan alır. Ayrıca, Teknik Komite bu takımı sıralamada son sıraya yerleştirmeye
karar verebilir. Aynı takım ihlali tekrarlarsa, bu işlem otomatik olarak
gerçekleşir. Bununla birlikte, bu takımın oynamış olduğu maçların sonuçları
yarışmanın genel sıralamasının yapılabilmesi için geçerli kalır. BASKETBOL OYUN
KURALLARI E TELEVİZYON (TV) MOLALARI TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU 75 / 84
E – TELEVİZYON (TV) MOLALARI E.1 Tanım Yarışmanın düzenleme komitesi, TV molası
uygulanıp uygulanmayacağını ve süresi hakkında (60, 75, 90 veya 100 saniye)
kendi içinde karar verebilir. E.2 Kural E.2.1 Her bir periyotta normal takım
molalarının dışında bir (1) TV molasına izin verilebilir, uzatma periyotlarında
TV molasına izin verilmemektedir. E.2.2 Her bir periyottaki ilk mola (takım veya
TV) süresi 60, 75, 90 veya 100 saniye olur. E.2.3 Bir periyot içindeki diğer tüm
molalar 60 saniye olur. E.2.4 Her iki takımın ilk devre için iki (2) mola ve
ikinci devre için üç (3) mola hakkı vardır. Bu molalar oyunun herhangi bir
anında alınabilir ve bu molaların süreleri aşağıdaki gibi olur: • Eğer TV molası
olarak kabul edilirse, 60, 75, 90 veya 100 saniye, örnek: bir periyotun ilk
molası, veya • Eğer TV molası olarak kabul edilmezse, 60 saniye, örnek: TV
molasından sonra, takımlardan birisi tarafından istenirse. E.3 Prosedür E.3.1
Periyotun son beş dakikası içerisinde TV molası alınması idealdir. Ancak, bu
durumun oluşması garanti değildir. E.3.2 Takımlardan birisi tarafından,
periyotun son beş (5) dakikasından önce bir mola alınmamışsa, topun öldüğü ve
oyun saatinin durduğu ilk fırsatta bir TV molası verilir. Bu mola hiç bir takıma
kaydedilmeyecektir. E.3.3 Takımlardan birisi tarafından, periyotun son beş (5)
dakikasından önce bir mola alınmışsa, bu mola TV molası gibi kullanılır. Bu mola
hem TV molası, hem de mola isteğinde bulunan takımın molası sayılır. E.3.4 Bu
prosedüre göre, her bir periyotta minimum bir (1) mola ve ilk devrede maksimum
altı (6) mola, ikinci devrede maksimum sekiz (8) mola olabilir. OYUN
KURALLARININ VE OYUN PROSEDÜRLERİNİN SONU BASKETBOL OYUN KURALLARI KURALLAR
FİHRİSTİ TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU
---
Copyright ©. All rights reserved. AnkaraSporMerkezleri.com
